Chương11

Ra đến sân, bà nhìn thấy khung thêu dưới mái hiên. “Cô nương tự làm?” Ta gật đầu. Trên khung là một cành hải đường dùng hai sắc chỉ. Mặt trước nhìn bình thường, nghiêng dưới nắng mới thấy lớp cánh hoa khác nổi lên. Bà đưa tay chạm nhẹ mép gỗ, hỏi: “Ai dạy?” “Mẫu thân ta.” “Tên bà ấy?” “Tô Uyển.” Sắc mặt Dung cô đứng phía sau chợt đổi. Trưởng công chúa quay đầu nhìn bà, rồi lại nhìn ta. Ánh mắt bà không còn vẻ thăm dò, mà như đang nhận ra một người từ rất lâu. “Mẹ cô nương từng sống ở Tô Châu?” “Vâng. Sau mới theo phụ thân vào kinh.” Bà im lặng một lúc rồi nói đường thêu đẹp, không hỏi thêm. Nhưng khi xe đi khuất, Bùi Nghiễn vẫn đứng dưới hiên, nhìn khung thêu hồi lâu. Ta hỏi chàng có chuyện gì. “Năm ta mười ba, mẫu thân từng có một chiếc áo dùng lối thêu này. Về sau bị mất trong một trận cháy.” Ta vuốt sợi chỉ trên tay. Mẹ ta trước khi làm thiếp từng là người thêu thuê. Phụ thân nói bà tự nguyện theo ông, không có nhà ngoại, không có chỗ dựa. Ta lớn lên trong lời kể ấy, chưa bao giờ nghĩ nó có thể không đúng. Chiều hôm đó, ta mở chiếc rương cũ mới lấy từ Hứa gia về. Dưới lớp áo bông là một chiếc hộp gỗ nứt. Bên trong có vài bức thư cháy góc, một cây trâm bạc và tấm thêu hoa sen chưa hoàn thành. Mặt sau tấm thêu có những đường chỉ rối tưởng như lỗi tay. Ta từng nhiều lần muốn tháo ra, mẹ đều ngăn. Bà bảo mặt trước để người ngoài xem, mặt sau phải biết giữ. Khi ấy ta còn nhỏ, chỉ tưởng bà nói về phép tắc làm người. Ta mang tấm thêu tới dưới đèn. Những mũi chỉ lặp lại thành từng cụm, có dài có ngắn, giữa các cánh sen là những khoảng cách quá ngay ngắn. Ta nhớ mẹ từng dạy một trò đếm chỉ. Một mũi là một, hai mũi là hai, đến mười đổi màu. Bà nói đó là cách ghi số khi không có giấy bút. Ta học được, lại quên dần vì chẳng có dịp dùng.Giờ nhìn kỹ, những đường rối ấy đều là số. Ta chép ra được bốn hàng, dòng cuối có hai chữ viết bằng mũi thêu bé bằng hạt gạo. Vĩnh Xương. Ta không hiểu đó là nơi nào, nhưng sáng hôm sau, khi Bùi Nghiễn đến, nhìn tờ giấy, chàng lập tức đổi sắc. “Nàng lấy thứ này ở đâu?” Ta đưa hộp gỗ cho chàng. Chàng không cầm ngay. “Vân Chi, đây có thể liên quan đến một vụ cũ. Ta cần nói cho nàng rõ trước khi nhận.” Lần đầu chàng gọi tên ta. Ta lại chẳng có tâm trí để ngượng. Kho Vĩnh Xương từng là nơi chứa lương cứu trợ miền nam. Gần hai mươi năm trước, một trận cháy thiêu rụi kho, quan trông coi nhận tội biển thủ rồi chết trong ngục. Cùng thời gian ấy, một gia đình họ Tô làm sổ sách cho thương thuyền vận lương biến mất. Mẹ ta vào Hứa phủ, chính là gần hai mươi năm trước. Năm sau, bà sinh ta. Ta giữ chặt cây trâm bạc. “Bà ấy không có nhà ngoại. Phụ thân nói thế.” Bùi Nghiễn ngồi xuống trước mặt ta. “Có những lời, chúng ta cần tra lại.” 13 Người mở khóa quá khứ cho ta là Dung cô. Bà đến một mình, mang theo chiếc túi cũ đã sờn. Trong túi có nửa miếng ngọc hình cá, ghép vừa với miếng mẹ ta đeo trên cổ trong bức họa nhỏ. Dung cô nói trước khi vào cung, bà từng được một người làm thuyền cứu mạng. Người ấy là ông ngoại ta. Mẹ ta không phải cô nhi. Bà có cha mẹ, có một người em trai, từng sống trong căn nhà cạnh sông, mỗi mùa xuân trồng hai luống hoa ngoài cửa. Ông ngoại biết tính toán, được thuê đối chiếu số lương từ thương thuyền giao vào kho. Ông phát hiện số thuyền rỗng quay về nhiều hơn sổ ghi, viết thư nhờ người đưa tới kinh thành. Thư không đến tay người cần nhận. Căn nhà cạnh sông cháy trước kho lương ba ngày. Mẹ ta mang theo sổ sao chạy thoát, gặp Hứa Thành khi ấy làm một chức nhỏ phụ trách giấy tờ vận chuyển. Ông hứa giúp bà kêu oan, đưa bà vào kinh, rồi nói người truy sát vẫn chưa buông tha, chỉ có ở trong phủ mới an toàn.