Chương4: Mùi mật mía xua tan sương giá

Gió bấc cuối đông năm một chín tám mươi mốt như những lưỡi dao lam cứa từng nhát ngọt lịm vào da thịt. Dòng sông Hồng mùa cạn trơ ra những doi cát bồi phù sa nứt nẻ chân chim, nước sông rút sâu chỉ còn lại một dòng chảy lững lờ đỏ quạch như màu gạch nung. Cứ mỗi bận gió lùa qua bãi ngô trơ cuống rạ bên triền bến Vạn Cát, rặng phi lao lại rít lên từng hồi u u u uất nghẹn, kéo theo từng đợt bụi cát mù mịt thốc thẳng vào lòng người bộ hành. Chiếc lán rơm xơ xác của Thu nép mình bên gốc đa cổ thụ, nhờ có vòm cây sum suê cùng bờ dốc đá chắn gió mà trở thành chốn dừng chân ấm áp hiếm hoi giữa chặng đê dài hun hút. Mấy ngày nay, quán nước chè xanh của cô bắt đầu đông khách hơn trước. Những người đi buôn chuyến dắt xe đạp thồ kĩu kịt, những bà mẹ quẩy gánh sắn khô sang chợ Huyện, hay cánh thợ đò áo nâu vá chằng vá đụp sau những chuyến vượt sông rét buốt đều lần lượt ghé vào chiếc lán nhỏ. Một đống lửa rơm bện trấu mùn cưa được Thu nhen nhóm từ tinh mơ, bên trên đặt ấm tích da lươn bọc trong chiếc giành đan bằng tre cật ủ rơm nếp. Nước chè xanh ngắt màu lá tươi, sóng sánh chút hơi gừng già nướng xém cạnh, rót ra bát sành bốc khói nghi ngút, chỉ năm hào một bát mà làm ấm lòng bao kẻ lỡ bước phong trần. Thế nhưng, sau bát nước chè nóng hôi hổi làm râm ran lồng ngực, cái đói mùa giáp hạt lại càng cồn cào, quắt quay dội về dữ dội hơn. “Chà, nước chè cô em hãm khéo quá, thơm đượm mà ngọt hậu!” Một bác lái xe thồ chở sọt cói gạt mồ hôi trán, đặt chiếc bát sành cạn trơ đáy xuống phản nứa, rồi khẽ xoa bụng thở dài sườn sượt. “Giá mà bến sông này có thêm khúc sắn luộc hay phong kẹo lạc lót dạ thì đỡ run tay lái biết mấy. Đạp xe ngược gió từ mờ sáng đến giờ, ruột gan cứ réo ùng ục, uống bát nước chè vào lại càng thấy cồn cào xót ruột quá cô mình ạ.” Một người đàn bà gánh buồng chuối xanh ngồi cạnh cũng chép miệng, giọng run run vì rét: “Đúng đấy cô bé ơi. Trời lạnh cắt da cắt thịt thế này, qua được khúc đò lộng gió sang tới bờ là bụng đói lả, chân tay bủn rủn. Có tí ngọt dằn bụng thì mới đủ sức leo hết con dốc đê này.” Thu ngồi bên bếp lửa, hai bàn tay mảnh khảnh đan vào nhau hơ trên làn than hồng. Từng lời than thở mộc mạc, chân chất của khách qua sông như từng giọt nước rơi trúng vào những trăn trở bấy lâu nay trong lòng cô. Phải rồi, nước chè xanh dù ấm nóng đến đâu cũng chỉ giải được cơn khát, làm dịu đi cái buốt giá ngoài da thịt, chứ chẳng thể nào lấp đầy được cái dạ dày trống rỗng đang sôi lên vì đói rét của những con người lam lũ. Thời buổi ngăn sông cấm chợ, hàng quán quốc doanh trên thị xã thì xa xôi, lại đòi hỏi tem phiếu nghiêm ngặt; dọc đường thiên lý gió rét này, tìm đâu ra một thứ lót dạ ấm lòng nếu không có sự sẻ chia của những túp lán ven sông? Ánh mắt Thu lơ đễnh nhìn xuống góc phản tre mục nát. Nơi đó, vào buổi sớm mai mấy ngày trước, người lính thương binh Đặng Văn Hùng đã lẳng lặng để lại một kỷ vật nhỏ bé. Thu vô thức đưa tay luồn vào túi chiếc áo bông chần sờn rách nơi ngực áo, chạm nhẹ vào mẩu gỗ mít vàng óng được đẽo gọt thành hình nụ hoa bưởi chúm chím. Bề mặt gỗ nhẵn thín, mịn màng như xoa dịu đi những vết chai sạn trên đầu ngón tay cô. Người lính ấy với một chân tập tễnh và trái tim đầy thương tích vẫn có thể kiên cường bước tiếp, vẫn có thể dùng đôi bàn tay thô ráp để gọt giũa nên một búp hoa tràn đầy sức sống. Còn cô, một đứa con gái mồ côi cả cha lẫn mẹ, chỉ có hai bàn tay trắng và một gánh nặng nợ nần đè trĩu đôi vai, lẽ nào cứ chịu bó gối ngồi nhìn cái nghèo cái đói bủa vây mãi hay sao? Nghĩ đến món nợ đè nặng sau ngày mẹ mất, lòng Thu lại thắt lại. Ngày mẹ cô nhắm mắt xuôi tay sau trận bạo bệnh, gia cảnh khánh kiệt chẳng còn nổi một đấu gạo. Cô phải cắn răng vay nợ mười đồng bạc tiền thuốc thang của cụ Lang Nhâm, cùng ba mươi cân thóc giống vay non của đội sản xuất hợp tác xã để lo việc tang ma cho trọn đạo hiếu. Nợ cũ chưa trang trải xong thì vụ giáp hạt vừa rồi mất mùa, tiền trễ hạn cùng tiền phân bón, thóc thiếu hụt công điểm bị ban quản lý cộng dồn, quy đổi ra thành món nợ tròm trèm ba mươi đồng bạc trắng đè nặng lên vai. Đối với một người lao động chính trong làng, làm lụng quần quật cả năm kiếm được ba mươi đồng bạc đã trầy da tróc vảy, huống chi một đứa con gái côi cút đơn chiếc như cô. Nếu chỉ trông chờ vào mấy đồng hào lẻ b*n n**c chè tươi, chắt bóp gom góp đến bao giờ mới trả nổi khoản nợ mười lăm đồng tiền thóc non trước mắt cho hợp tác xã, rồi còn món nợ ân tình thuốc thang của cụ Lang Nhâm? “Mình phải làm một cái gì đó... Phải làm kẹo!” Ý nghĩ ấy lóe lên trong đầu Thu như một đốm than đỏ rực giấu dưới lớp tro trấu mùa đông. Vừa táo bạo, vừa liều lĩnh đến thót tim. Thời buổi này, đường mật, gạo nếp, nông sản đều thuộc diện quản lý gắt gao của nhà nước. Chỉ cần lơ là một chút, bị người ta bắt gặp mang vác quá số lượng cho phép là lập tức bị quy vào tội “đầu cơ tích trữ”, “buôn bán tư thương”, nhẹ thì bị tịch thu toàn bộ quang gánh, nặng thì đưa ra kiểm điểm trước loa phóng thanh toàn xã. Nhưng nhìn quanh bến đò Vạn Cát hun hút gió lạnh, nhìn những đôi môi thâm tím vì rét và những ánh mắt thèm thuồng một chút vị ngọt bùi để có sức mưu sinh, ngọn lửa can đảm trong lòng cô gái trẻ bỗng bùng cháy mãnh liệt hơn bao giờ hết. Buổi chiều muộn, khi chuyến đò ngang cuối cùng của bà cụ Vấn cập bến bên kia bờ, Thu nhanh chóng dọn dẹp ấm tích, thu dọn chõng tre rồi quẩy gánh bước vội về làng Yên Sa trước khi bóng tối nuốt chửng những triền đê. Căn nhà tranh ba gian vách đất của Thu nằm lẻ loi ở rìa xóm Bãi, sát bên chân rặng tre già. Ngôi nhà xơ xác sau những mùa mưa bão, mái rạ rủ xuống xám xịt như mái tóc của người già lam lũ. Bước vào bên trong, gian nhà lạnh tanh không một bóng người, chỉ có tiếng gió lùa qua khe vách đất nứt nẻ kêu sàn sạt. Thu thắp lên ngọn đèn dầu hỏa hạt đỗ, chụp chiếc ống bơ thủng lỗ lên để ánh sáng chỉ gom tụ lại một khoảng nhỏ trên chiếc chõng tre, tránh để ánh đèn hắt ra ngoài ngõ làm kinh động đến những ánh mắt tò mò của xóm giềng. Cô kéo chiếc thang tre cũ kỹ, thận trọng trèo lên căn gác xép ám đầy bồ hóng. Ở góc khuất sau những bó rơm khô dự trữ, Thu run run luồn tay vào khe xà gồ, lôi ra một chiếc hộp sắt tây hoen gỉ – chiếc hộp bánh quy mậu dịch cũ mà mẹ cô lúc lâm chung đã trăng trối dặn phải giữ gìn bằng cả tính mạng. Mở nắp hộp sắt ken két, bên trong được bọc cẩn thận bằng hai lớp vải màn ố vàng là một cuốn sổ tay nhỏ bìa bọc vải thô thêu cành hoa cải. Đó là cuốn sổ ghi chép bí truyền của cụ ngoại Thu – một nghệ nhân làm bánh kẹo mộc nức tiếng đất Sơn Tây thuở trước, người từng có gánh kẹo nuôi sống cả gia đình qua nạn đói năm bốn lăm. Dưới ánh đèn dầu chập chờn, Thu lật giở từng trang giấy bản màu vàng ngà đã mục viền. Những dòng chữ Nôm xen lẫn chữ Quốc ngữ nắn nót hiện ra: “Phép nấu kẹo lạc giòn xốp”, “Bí quyết giữ mật hoa cau không bị lại đường”, “Phép thử giọt mật trong bát nước mưa”... Từng con chữ như chứa đựng cả mồ hôi, nước mắt và tâm huyết cả đời của người xưa truyền lại cho con cháu. Đôi mắt Thu sáng ngời lên. Cô lẩm nhẩm đọc từng dòng chỉ dẫn: “Muốn kẹo giòn tan mà không cứng quắt, mật mía phải chọn thứ mật hoa cau sánh đỏ, không chua, đun lửa thật đều tay. Lạc sẻ cắn đôi thơm nức, vừng trắng đãi sạch hạt mẩy, gừng tươi giã dập lấy cả nước lẫn bã để ấm vị... Tuyệt đối không được dùng lửa to khi mật bắt đầu tới, phải lấy nước lạnh thử độ dẻo, non thì dính răng, già thì khét đắng...” Đọc đến đâu, ký ức tuổi thơ lại ùa về đến đó. Thu nhớ những đêm đông lạnh giá ngày còn bé, khi cha mẹ còn sống, cả nhà quây quần bên bếp lò đỏ rực, mùi mật mía quyện với mùi gừng ngào ngạt thơm lừng cả gian bếp nhỏ. Thu cẩn thận cất lại cuốn sổ vào túi áo ngực, ngay cạnh nụ hoa bưởi bằng gỗ mít. Rồi cô bắt đầu kiểm kê những gì mình có. Dưới đáy chum sành góc nhà, Thu vét sạch chút mật mía cuối cùng còn sót lại từ vụ mía năm ngoái mà mẹ cô chắt chiu dành dụm. Thứ mật mía hoa cau nâu sẫm, quánh đặc như keo dán, chỉ còn lưng lửng độ hai bát con. Cô lại lôi ra một chiếc đãy nhỏ bằng vải diềm bâu, bên trong là chỗ lạc sẻ còi mà cô đã ròng rã suốt mười ngày trời đi mót từng củ sót lại ngoài bãi bồi sau khi đội sản xuất thu hoạch xong. Hạt lạc sẻ tuy nhỏ thó, vỏ nhăn nheo nhưng mẩy và đặc ruột, chứa đầy tinh dầu thơm béo của đất phù sa bãi bồi. Lại thêm một nhúm vừng trắng mẹ để dành làm giống và hai củ gừng già đào vội ngoài bờ rào còn thơm nồng mùi đất ẩm. Chừng ấy nguyên liệu chỉ đủ để nấu một mẻ kẹo nhỏ, nhưng đối với Thu lúc này, đó là cả một gia tài, là canh bạc số phận mà cô đem toàn bộ hy vọng đặt cược vào đêm nay. Đêm càng về khuya, không gian làng Yên Sa càng chìm sâu vào sự tĩnh mịch đến rợn người. Thỉnh thoảng chỉ có tiếng chó sủa vu vơ ngoài cổng xóm và tiếng gió rít qua rặng tre đầu hồi. Thu bắt đầu nhóm lửa. Cô không dám dùng củi to vì sợ khói bốc lên cao qua mái rạ sẽ bị dân quân tuần tra phát hiện. Cô dùng trấu khô trộn với rơm nếp bện chặt, đốt cháy âm ỉ không tạo khói. Trước tiên là khâu rang lạc. Thu bắc chiếc chảo gang dày cộp lên kiềng ba chân, đổ một lớp cát mịn sông Hồng đã đãi sạch phơi khô vào lòng chảo. Khi cát nóng ran, cô mới trút nắm lạc sẻ vào, dùng đôi đũa cả to bản đảo đều thoăn thoắt. Hạt lạc được ủ trong cát nóng nở đều tăm tắp, vỏ lụa nứt ra kêu lách tách giòn tan, tỏa ra một mùi thơm ngậy ngây ngất xua tan đi cái lạnh căm căm của gian bếp. Lạc chín tới, Thu trút ra chiếc mẹt tre lót sẵn bao tải, đợi nguội bớt rồi hai bàn tay thoăn thoắt xát mạnh. Từng lớp vỏ lụa màu nâu đỏ bung ra lả tả. Thu đem mẹt ra góc khuất bên hiên gió, khẽ sảy từng nhịp nhịp nhàng. Lớp vỏ lụa mỏng bay theo làn gió đêm biến mất vào bóng tối, chỉ để lại trên mặt mẹt những hạt lạc sẻ vàng ươm, tròn mây mẩy, béo ngậy và thơm lừng. Tiếp đến, nhúm vừng trắng được rang nhanh tay trên chảo nóng, từng hạt vừng nhảy nhót lách tách như những giọt mưa xuân, vàng ươm và thơm dịu. Gừng già cạo sạch vỏ, dùng cán dao dần dập trên thớt gỗ nghiến, mùi cay nồng bốc lên làm sống mũi Thu cay xè, nhưng lòng cô lại ấm sực. Và rồi, công đoạn thiêng liêng và hồi hộp nhất bắt đầu: Nấu mật. Thu múc từng muôi mật mía đặc quánh đổ vào chảo gang. Lửa trấu được cô cẩn thận gạt bớt ra chung quanh, chỉ để lại một đụn than hồng liu riu dưới đáy chảo. Mật bắt đầu ấm dần, lỏng ra, rồi từ từ sôi lên ùng ục. Từng bọt bong bóng nhỏ li ti nổi lên như mắt cua, tỏa ra một mùi thơm ngọt ngào, đậm đà đến nao lòng. Mùi mật mía nồng nàn quyện với mùi rơm rạ, mùi khói bếp thân thương như đánh thức cả một vùng ký ức êm đềm thuở ấu thơ. Thu không rời mắt khỏi chảo mật một giây. Bàn tay nhỏ bé cầm chiếc đũa cả khuấy đều theo một chiều nhất định để mật không bị bén đáy chảo. Mồ hôi bắt đầu lấm tấm trên vầng trán thanh tú và sống mũi dọc dừa, chảy dài xuống má dù gió lạnh ngoài trời vẫn đang rít từng cơn qua khe liếp. Mật sôi bồng lên, chuyển dần từ màu nâu sáng sang màu cánh gián thẫm, bọt mật to dần và bắt đầu kéo sợi. Giờ là lúc thử mật – bí quyết sống còn mà cuốn sổ tay đã căn dặn. Thu múc một bát nước mưa lạnh đặt bên cạnh kiềng bếp. Cô dùng đầu đũa cả chấm vào chảo mật đang sôi sùng sục, nhấc lên rồi khẽ rỏ một giọt mật vào bát nước. Giọt mật đầu tiên rơi xuống nước liền loang ra thành một quầng nâu mờ. “Chưa được, mật còn non lửa, non thế này kẹo sẽ bị ch** n**c, dính chặt vào răng...” Thu lẩm bẩm, gạt thêm một chút trấu khô vào bếp để giữ nhiệt. Cô tiếp tục khuấy đều tay thêm một tuần trà nữa. Hương thơm của mật lúc này đã trở nên ngào ngạt, quyến rũ lạ lùng. Thu lại chấm đũa, rỏ giọt thứ hai vào bát nước lạnh. Lần này, giọt mật rơi thẳng xuống đáy bát thành một viên tròn xoe. Thu thò ngón tay vớt giọt mật lên bấm thử. Viên mật cứng đơ, vỡ vụn ra như thủy tinh. “Trời ơi, già lửa mất rồi! Suýt nữa thì khét!” Thu giật mình thót tim, vội vàng nhấc bổng chảo gang ra khỏi kiềng, đặt lên chiếc rế rơm bện sẵn bên cạnh. Cô nhanh tay trút toàn bộ bát gừng giã nhỏ vào chảo. Tiếng “xèo” vang lên giòn giã, hơi cay của gừng quyện chặt lấy vị ngọt lịm của mật mía tạo nên một luồng hương vị nồng ấm, khoan khoái đến tận tâm can. Đoạn, cô trút toàn bộ chỗ lạc rang thơm phức cùng một nửa chỗ vừng trắng vào chảo, hai tay cầm đôi đũa cả đảo lia lịa, dứt khoát và chuẩn xác. Từng hạt lạc sẻ vàng ươm nhanh chóng được bao bọc bởi một lớp mật cánh gián óng ánh, dẻo quánh, quyện chặt lấy nhau như keo sơn gắn kết. Thu đã chuẩn bị sẵn một chiếc mẹt tre sạch tinh tươm, trên mặt mẹt rắc một lớp mỏng bột nếp rang khô để chống dính cùng phần vừng trắng còn lại. Nhanh như cắt, khi khối kẹo còn đang nóng hổi và bốc khói nghi ngút, Thu trút toàn bộ khối kẹo lạc từ chảo gang ra giữa mẹt. Cô cầm một đoạn ống nứa ngô đã cạo nhẵn vỏ, lăn đều trên bề mặt khối kẹo với một lực ép vừa phải. Ống nứa lăn đến đâu, khối kẹo dàn mỏng ra đến đó, phẳng lì tăm tắp, từng hạt lạc nằm khít khao bên nhau dưới lớp vừng trắng điểm xuyết như những vì sao trên nền trời cánh gián. Khi bề mặt kẹo vừa se lại, còn giữ được độ ấm mềm cần thiết, Thu cầm con dao bài sắc ngọt lia từng đường dứt khoát. “Tách! Tách! Xoèn xoẹt!”Tiếng dao cắt trên mặt kẹo vang lên giòn rụm, vui tai như tiếng pháo đón giao thừa. Từng thanh kẹo lạc vuông vức dài độ hai đốt ngón tay, dày dặn và sắc cạnh hiện ra đều đặn. Mặt kẹo lấp lánh ánh mật nâu trong veo, nhìn rõ từng hạt lạc mẩy căng bóng ép chặt vào nhau, không hề bị vỡ nát hay cháy sém. Thu run run cầm một mẩu kẹo vụn đưa lên miệng cắn nhẹ. “Rôm rốp!” Một tiếng gãy giòn tan vang lên rành rọt bên tai. Ngay lập tức, vị ngọt đậm đà, thanh khiết của mật mía hoa cau bung tỏa trên đầu lưỡi, quyện với vị bùi béo ngậy ngậy của lạc sẻ rang cát, vị thơm lừng của vừng trắng và chút cay nồng ấm áp của gừng già nơi cuống họng. Kẹo giòn rụm, xốp tan trong miệng, hoàn toàn không bị cứng queo như kẹo quốc doanh độn bột, cũng chẳng hề dính răng dù chỉ một chút. “Thành công rồi... Mẹ ơi, con làm được rồi!” Thu buông con dao bài xuống mẹt tre, hai tay ôm lấy mặt, những giọt nước mắt kìm nén bấy lâu nay bỗng vỡ òa, lăn dài qua kẽ ngón tay nhỏ nhắn, rơi lã chã xuống nền đất ẩm. Đó là những giọt nước mắt của sự tủi nhục, của những đêm dài lạnh lẽo đơn độc, và hơn hết là niềm hạnh phúc tột cùng khi tìm thấy ánh sáng hy vọng nơi cuối đường hầm tăm tối. Cô lau vội nước mắt, cẩn thận lấy những mảnh lá chuối khô đã lau sạch bụi bặm ra gói kẹo. Cứ năm thanh kẹo lạc vàng óng được gói gọn ghẽ trong một lớp lá chuối khô thắt bằng sợi rơm nếp vàng ruộm. Tổng cộng mẻ kẹo được đúng hai mươi gói nhỏ và một mẹt kẹo cắt rời để bán lẻ từng thanh. Gói ghém xong xuôi tất cả thì ngoài trời, tiếng gà gáy canh tư đã rộ lên từ các xóm xa. Thu chợp mắt một lát bên chiếc phản gỗ, tay vẫn không rời chiếc mẹt kẹo thơm lừng. * Sáng hôm sau, sương muối buông dày đặc trên mặt sông Hồng, biến dòng sông thành một dải lụa mờ ảo bồng bềnh khói trắng. Gió đông bắc thổi thông thốc qua bến Vạn Cát làm ai nấy đều co ro trong những tấm áo vá. Nhưng sáng nay, lán nước của Thu bỗng trở nên khác lạ lạ thường. Ngay từ triền đốc đê dẫn xuống bến, một mùi thơm ngọt ngào, ấm sực và ngậy béo đã lan tỏa theo làn gió, dẫn lối cho những bước chân lạnh cóng của người bộ hành. “Mùi gì mà thơm lừng thế này hả bà con?” “Thơm quá! Mùi mật mía ngào gừng... Ôi chao, ngửi mà ứa cả nước miếng!” Tiếng xôn xao bắt đầu rộ lên khi những người khách đầu tiên bước chân vào lán. Trên chiếc chõng tre ọp ẹp, bên cạnh ấm tích chè xanh quen thuộc, một chiếc mẹt tre nhỏ lót lá chuối tươi xanh mướt bày ra những thanh kẹo lạc vàng ươm, lóng lánh ánh mật cánh gián, rắc kín vừng trắng thơm nức. Bà cụ Vấn vừa chống cây sào đò bước lên bờ dốc, mũi khịt khịt mấy cái rồi đôi mắt già nua bỗng sáng rực lên: “Chết nỗi, con bé Thu này giấu tài gớm nhỉ! Mày nấu kẹo lạc đấy à con?” “Dạ, u Vấn!” Thu bẽn lẽn mỉm cười, đôi má ửng hồng vì hơi ấm bếp lửa và niềm hồi hộp. “Con gom được ít mật mía vụn với nắm lạc sẻ mót ngoài bãi, đêm qua làm thử mẻ kẹo. U ăn thử mở hàng cho con một thanh xem có vừa miệng không ạ!” Thu nhanh tay bẻ một thanh kẹo đưa cho bà cụ. Cụ Vấn cầm lấy thanh kẹo, ngắm nghía vẻ vuông vức, bóng bẩy của nó rồi đưa lên miệng cắn một miếng dứt khoát. “Rôm rốp!” Tiếng kẹo vỡ giòn tan vang lên rành rọt giữa không gian tĩnh lặng của bến đò. Mọi ánh mắt của cánh thợ đò và người bộ hành lập tức đổ dồn vào miệng bà cụ Vấn. Bà cụ nhai chầm chậm, đôi mắt nheo lại đầy vẻ thưởng thức, rồi bỗng vỗ đùi đánh “đét” một cái: “Cha bố mày, khéo tay đến thế là cùng! Kẹo giòn tan như pháo nổ, xốp rồm rộp mà không cứng, mật ngọt thanh đậm đà lại thơm nức mùi gừng cay ấm bụng! Đúng là cái vị kẹo lạc gia truyền của cụ ngoại mày ngày xưa rồi con ơi! Đưa đây, bán cho tao ba gói đem về cho mấy đứa cháu ở nhà!” Lời khen nức nở của người chèo đò thâm niên nhất bến sông như một mồi lửa châm vào đống rơm khô. Đám đông khách sang đò lập tức ùa tới vây kín chiếc chõng tre nhỏ. “Bán cho tôi hai thanh ăn với nước chè cô em ơi!” “Tôi mua một gói năm thanh dằn túi đi chợ Huyện! Trời này vừa đi vừa nhấm nháp thanh kẹo lạc cay ấm thế này thì gió rét cũng phải chịu thua!” “Để cho tôi hai gói! Mua về làm quà cho bu lũ trẻ con ở nhà, lâu lắm rồi chúng nó chưa được nếm miếng kẹo ngọt nào ra hồn!” Thu tíu tít đôi tay không kịp nghỉ. Tay thoăn thoắt rót nước chè xanh, tay cầm từng thanh kẹo lạc gói lá chuối khô trao tận tay khách. Tiếng cắn kẹo rôm rốp vang lên rộn rã khắp căn lán nhỏ, át cả tiếng gió rít ngoài bãi sông. Những khuôn mặt tím tái vì rét mướt bỗng chốc giãn ra, rạng rỡ hẳn lên bên nụ cười và hơi ấm của miếng kẹo quê nghèo. “Hai hào một thanh, một đồng một gói năm thanh các bác, các cô nhé!” Giọng Thu trong trẻo, ngọt ngào như mật rót vào tai. Chẳng mấy chốc, mẹt kẹo lạc đầy ắp của Thu đã sạch bách không còn lấy một mẩu vụn. Khách đến sau không mua được kẹo đành xuýt xoa tiếc rẻ, hẹn sáng mai nhất định phải để phần cho mình. Khi chuyến đò ngang thứ ba rẽ sóng chở khách sang bờ bên kia, căn lán nhỏ mới vãn người trở lại. Thu ngồi xuống chiếc phản tre, lồng ngực vẫn còn đập thình thịch vì ngỡ ngàng. Cô run run mở chiếc đãy vải nhỏ bên hông ra, trút toàn bộ số tiền bán kẹo và nước chè sáng nay lên mặt phản. Những đồng bạc hào lẻ nhàu nát, những tờ năm hào, một đồng màu xanh, màu tím cũ kỹ đã sờn mép, vương đầy mùi mồ hôi, mùi phù sa và mùi tanh nồng của bùn bãi. Nhưng đối với Thu lúc này, chúng lấp lánh và quý giá hơn bất cứ thứ ngọc ngà châu báu nào trên đời. Cô cẩn thận vuốt thẳng từng tờ tiền giấy, xếp ngay ngắn thành từng thếp nhỏ. Tổng cộng mẻ kẹo và nước chè sáng nay cô thu về được hơn mười lăm đồng bạc lẻ! Mười lăm đồng! Số tiền ấy bằng cả tháng công điểm quần quật ngoài đồng của một lao động chính trong hợp tác xã, đủ để cô đong được mấy đấu gạo nếp, mua thêm mật mía cho những mẻ kẹo sau, và quan trọng nhất là trích ra được một khoản để trả dần món nợ thuốc men của cha mẹ. Thu ôm bọc tiền lẻ vào lòng, gục đầu xuống gối mà nước mắt cứ thế tuôn trào. Những giọt nước mắt hạnh phúc, nghẹn ngào của một phận đời mồ côi vừa tìm thấy lối thoát bằng chính giọt mồ hôi và đôi bàn tay lương thiện của mình. Cô khẽ chạm tay lên ngực áo, nơi nụ hoa bưởi bằng gỗ mít vẫn đang nằm im lìm tỏa ra hơi ấm dịu dàng. Hình bóng người lính thương binh với bước chân tập tễnh và ánh mắt thâm trầm bỗng hiện lên rõ mồn một trong tâm trí Thu. Giá như lúc này có anh ở đây, để cô có thể mời anh thanh kẹo lạc đầu tiên do chính tay mình làm ra... Thế nhưng, niềm vui bình dị và ngắn ngủi ấy chưa kịp trọn vẹn thì bỗng nhiên... “Kính coong! Kính... coong... coong!” Tiếng chuông xe đạp phượng hoàng kim loại lách cách vang lên chói gắt từ trên mặt đê cao dội xuống. Tiếng chuông gắt gỏng, dồn dập xé toang không gian yên bình của bến sông buổi sớm. Thu giật bắn mình, vội vàng giấu bọc tiền lẻ vào sâu trong túi áo, ngước mắt nhìn lên bờ dốc đá. Trên triền đê lộng gió, chiếc xe đạp phượng hoàng bóng loáng màu xanh lục dừng phắt lại. Người ngồi trên xe mặc chiếc áo dạ cũ cài kín cổ, vóc người gầy quắt, cặp nách một cuốn sổ kiểm tra bìa xanh thẫm và chiếc bút máy cài nắp ngực. Đằng sau xe hắn là hai tay trật tự viên của xã vác theo gậy tre, mặt mày đằng đằng sát khí. Đó chính là Lê Tiến Bền – Đội phó Kiểm soát liên ngành xã Yên Sa. Bền chống chân xuống mặt đường đất, đôi mắt lươn ti hí quét lia lịa từ trên bờ dốc xuống thẳng chiếc lán rơm của Thu. Mũi hắn khịt khịt hít lấy hít để mùi mật mía và vừng rang vẫn còn vương vấn nồng nàn trong không khí, rồi một nụ cười đắc thắng, hiểm độc nhếch lên trên khóe môi thâm sì. Hắn thò tay giật chiếc chuông xe đạp thêm một tràng dài inh ỏi, rồi cất giọng the thé, hách dịch quát tháo vọng xuống bến đò, âm thanh sắc lạnh như băng cắt ngang mặt sông: “Ai cho phép tụ tập buôn bán ở đây? Con Thu kia! Đứng yên đấy, bước ra khỏi lán mau! Bắt quả tang buôn bán tư thương, đầu cơ tích trữ đường mật trái phép nhé!” , , vn, live , vn