Tiếng Gõ Sau Tường Gạch

Chương1: Dòng chữ trong bìa

Cỡ chữ
“Trang này bị cạo mất một cái tên.”‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​‌‌​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍ Tạ Hoài Viễn đặt cuốn gia phả lên bàn, bàn tay vẫn giữ trên bìa như sợ nó trượt khỏi mặt gỗ. Một mảnh giấy cháy sém bong ra, rơi cạnh hộp bút của Cố Minh Thư. Nàng nhặt nó bằng nhíp, đặt vào khay riêng rồi mới nhìn anh. “Anh muốn tôi kiểm tra phần nào trước?” “Cả cuốn, nếu kịp.” Hoài Viễn rút tay về. “Tôi phải hoàn tất việc bán nhà tổ trong thời gian tới. Tiền bán nhà sẽ dùng trả khoản nợ cha để lại, một trăm tám mươi sáu nghìn tệ. Bên mua muốn xem giấy tờ gia đình trước khi chốt.” Minh Thư kéo đèn bàn lại gần. Ánh sáng xiên lướt qua lớp bìa sẫm màu, làm những chỗ phồng rộp nổi lên như gờ nhỏ. Mùi giấy cháy còn sót lại, khô và hơi khét, lẫn với mùi ẩm đã ngấm lâu ngày. “Cuốn sách từng bị ướt rồi mới cháy,” nàng nói. Hoài Viễn cúi xuống. “Cô nhìn ra được sao?” “Mé dưới các tờ giấy có vết co không đều. Mặt bìa lại phồng ở những chỗ khác. Có thể đã trải qua nhiều lần hư hại, nhưng tôi chưa thể kết luận trình tự.” Minh Thư đeo găng tay mỏng, mở cuốn gia phả ở trang anh vừa chỉ. “Còn vết này cần kính lúp.” Tên ở giữa dòng đã không còn. Mặt giấy bị cạo thành một mảng đục, những sợi xơ dựng lên, mép vùng cạo có chỗ sẫm màu vì mực cũ. Minh Thư nghiêng đèn thêm một chút. Dưới ánh xiên, các vết xước chạy theo hai hướng; vài nét mực sót lại đứt quãng ở sát mép. “Anh biết tên bị xóa là ai không?” “Không.” Hoài Viễn đứng thẳng, kéo ghế ra nhưng chưa ngồi. “Tôi chỉ biết nó từng ở đó. Cha tôi không nói.” “Anh có từng thấy trang này trước đây không?” “Có. Nhưng lúc ấy tôi không để ý.” Anh nhìn mảng giấy bị cạo. “Trong nhà có quá nhiều thứ phải lo. Sau khi cha mất, chủ nợ tìm đến. Tôi bắt đầu xem lại giấy tờ để bán nhà, rồi mới nhận ra cuốn này không giống những quyển khác.” Minh Thư dùng đầu nhíp nâng nhẹ mép giấy đang cong. Nó không bật lên, nhưng cũng không nằm phẳng. Nàng dừng tay. “Phần này giòn. Nếu ép phẳng hoặc làm ẩm quá mức, nó có thể rách thêm. Tôi sẽ không cố làm mất dấu vùng cạo. Có thể tôi đọc được hướng sợi giấy và phần mực còn sót, nhưng không thể hứa khôi phục tên.” “Cô có thể đoán được không?” “Tôi có thể ghi nhận dấu vết. Đoán một cái tên rồi viết nó vào chỗ này sẽ không còn là phục chế.” Hoài Viễn im lặng. Ngón tay anh miết qua đường chỉ khâu ở mép bìa, chỗ vải đã xổ ra vài sợi. Minh Thư nhận ra bàn tay ấy có vết chai ở gốc ngón cái, không phải của người thường xuyên cầm giấy. “Tôi không cần cô viết lại,” anh nói sau cùng. “Chỉ cần làm những gì còn làm được.” “Vậy tôi cần biết cuốn sách đã từng được sửa chưa.” “Có lẽ rồi. Tôi không rõ lúc nào. Bà nội mất trước khi tôi sinh ra; cha tôi giữ cuốn gia phả trong tủ, ít khi lấy ra. Sau trận lũ năm 1983, nhiều thứ trong nhà phải phơi lại. Có thể nó bị ướt khi ấy.” “Anh tận mắt thấy cuốn sách sau trận lũ?” “Không. Khi đó tôi còn chưa sinh.” Hoài Viễn nhìn xuống trang giấy. “Tôi chỉ nghe cha kể nhà bị nước tràn vào. Mấy món đồ hỏng thì bỏ, còn thứ gì giữ được thì cất đi.” Minh Thư ghi lời anh vào sổ, tách thành hai dòng: “Khách hàng cho biết” và “chưa xác minh”. Nàng quen tách lời khách hàng kể khỏi những điều chưa xác minh. Trong sổ, hai mục nằm trên hai dòng riêng. “Trước hết tôi sẽ kiểm tra độ ổn định của các tờ bị cháy, rồi xem phần bìa. Mất bao lâu còn tùy giấy phản ứng thế nào.” “Có kịp trước ngày giao dịch không?” “Anh cho tôi ngày cụ thể.” Hoài Viễn mở điện thoại, xem lịch rồi đọc ngày hẹn dự kiến. Minh Thư ghi xuống, không đáp ngay. Hạn ấy gần hơn thời gian nàng thường dành cho một cuốn gia phả có bìa biến dạng và nhiều tờ giòn. Nhưng nếu từ chối, anh sẽ phải tìm người khác, có thể là người sẵn lòng làm nhanh bằng cách ép phẳng hoặc dán kín những chỗ đáng lẽ cần giữ nguyên. “Tôi có thể ưu tiên đánh giá và xử lý các phần an toàn trước ngày đó,” nàng nói. “Nhưng không thể cam kết toàn bộ cuốn sách sẽ được phục chế xong, càng không thể hứa tên bị xóa sẽ hiện lại.” “Vậy phần bìa thì sao?” “Bìa cần kiểm tra lớp bám ở mặt trong. Có thể làm sạch thử một vùng nhỏ. Nếu giấy hoặc mực phản ứng xấu, tôi sẽ dừng.” “Cô cứ làm theo cách của cô.” Minh Thư không gật đầu ngay. “Tôi cần sự đồng ý rõ ràng. Vùng thử sẽ được ghi ảnh trước và sau. Phần đã làm sạch không thể quay về tình trạng cũ.” “Được.” Nàng chụp lại mặt bìa và trang bị cạo, đặt thước đo bên cạnh để ghi kích thước. Sau đó nàng ghi tình trạng mép giấy, vết sém, chỗ phồng và đường chỉ bung. Hoài Viễn ngồi xuống ghế đối diện, hai tay đặt trên đầu gối. Anh nhìn nàng làm việc, không thúc giục, nhưng ánh mắt cứ trở lại chiếc điện thoại úp trên bàn. Khi đã kiểm tra đủ, Minh Thư xoay cuốn sách để mặt trong bìa hướng lên. Lớp bám phủ trên đó không đều; gần gáy sách có một vùng tối, mép ngoài lại lộ màu giấy nhạt hơn. Nàng dùng kính lúp rà dọc bề mặt, không thấy nét mực nào đủ rõ để nhận thành chữ. “Anh có biết trong bìa từng có chữ không?” “Không. Tôi chưa từng mở nó ra như thế này.” “Lớp bám này có thể che mực, cũng có thể chỉ là bụi và hồ cũ. Tôi sẽ thử trên diện tích nhỏ, cách mép gáy một chút.”Hoài Viễn hơi nghiêng người. “Nếu có chữ thì cô đọc được không?” “Nếu nét còn nguyên và mực không tan. Còn nếu chỉ sót vài vết, tôi sẽ ghi là vết mực.”‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​‌‌​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍ Minh Thư đặt một tấm giấy bảo tồn dưới bìa để đỡ phần cong. Nàng chuẩn bị bông tăm, nước đã điều chỉnh và miếng giấy thấm. Mỗi thứ được xếp trên khay riêng, cách nhau một khoảng vừa đủ. Nàng nhúng bông tăm rất ít, lăn nhẹ trên vùng thử, không chà xát. Lớp bám mềm ra chậm. Nàng chạm giấy thấm vào mép ẩm rồi dừng lại để quan sát. “Cô thường làm thế này với sách cũ?” Hoài Viễn hỏi. “Không có một cách dùng cho mọi cuốn. Tôi phải xem giấy, mực và lớp hồ trước.” Nàng thay bông tăm, tiếp tục thêm một lần. “Làm sạch quá tay có thể khiến phần còn nguyên bị tổn hại.” Vệt tối nhạt dần. Một nét mực mảnh hiện ra sát mặt trong bìa, chưa thành chữ. Minh Thư nghiêng đèn, chờ giấy ổn định rồi mới tiếp tục. Nàng giữ cổ tay lơ lửng, nhìn độ ẩm lan dọc thớ giấy. Khi vùng ấy khô hơn, một nét cong và phần đầu của chữ kế tiếp hiện rõ. Hoài Viễn đứng dậy. “Có chữ thật à?” “Có mực.” Minh Thư chưa rời mắt khỏi bìa. “Tôi chưa đọc được.” Nàng xoay bìa một góc nhỏ. Nét mực nằm ngang, không theo chiều ghi tên trong gia phả. Những chữ cuối bị lớp bám che gần hết. Minh Thư dừng tay sau vùng thử, ghi lại phản ứng của giấy rồi hỏi: “Vùng thử ổn định. Anh có đồng ý để tôi mở rộng phần làm sạch nhằm đọc những nét mực còn lại không?” Hoài Viễn nhìn bìa sách. “Được, cô tiếp tục đi.” Nàng mới làm sạch thêm một dải hẹp, từng lượt ngắn, mỗi lượt đều dừng để thấm phần ẩm thừa. Một nét thẳng hiện ra. Rồi một nét móc, nhạt nhưng không đứt. Minh Thư đặt bông tăm vào khay, lùi đèn lại vừa đủ để ánh sáng không đổ bóng lên mặt giấy. “Đừng khóa cửa.” Hoài Viễn đọc thành tiếng. Giọng anh thấp, như thể câu chữ có thể làm giấy rung lên. Minh Thư nhìn dòng mực. “Tôi ghi nhận nội dung nhìn thấy được. Chưa thể biết ai viết, viết khi nào, hay câu này muốn nói với ai.” “Có thể là của chị tôi không?” “Tôi không có cơ sở để xác nhận.” “Nhà tôi không có ai nhắc đến chị ấy.” Anh ngồi lại, mắt vẫn nhìn bìa. “Tôi biết trong nhà từng có một người con gái lớn hơn tôi. Như Lan. Chị rời nhà trước trận lũ năm 1983. Từ nhỏ, cha mẹ dặn tôi đừng nhắc tên chị trước mặt mẹ.” Minh Thư đặt bút xuống. Nàng không hỏi vì sao anh được kể, còn em gái có thể biết điều gì. Đó không phải điều nàng nhìn thấy trên giấy, cũng chưa thuộc phạm vi công việc đã nhận. “Anh biết chị ấy đi đâu không?” Đọc tiếp các chương mới nhất tại “Không. Tôi không biết chị ấy còn sống hay không.” Hoài Viễn đan hai bàn tay lại, rồi tách ra. “Có lẽ tôi nên nói điều đó ngay từ đầu.” “Anh có thể ghi lại những gì anh biết. Phần còn lại để gia đình xác nhận, nếu họ muốn.” “Còn dòng chữ này?” “Được ghi đúng như hiện trạng. Tôi sẽ không biến nó thành lời nhắn của người đã khuất, cũng không thể nói nó liên quan đến chị anh.” Hoài Viễn nhìn chiếc bìa lâu hơn. “Tôi hiểu.” Minh Thư lau khô nhíp, thay tờ giấy lót dưới bìa và ghi thời điểm thử làm sạch. Nàng mô tả lượng ẩm rất nhỏ, vùng xử lý, màu mực lộ ra và những phần chưa thể đọc. Bên cạnh dòng ghi chú, nàng viết rõ: “Không suy đoán người viết hoặc đối tượng được nhắc đến.” “Cô có thể hoàn tất trước ngày giao dịch không?” Hoài Viễn hỏi. “Tôi cần biết để quyết định có tiếp tục giữ lịch xem nhà hay không.” “Nếu chỉ tính những phần có thể xử lý an toàn, tôi sẽ cố gắng hoàn thành phần đánh giá và gia cố các mép rời trước hạn. Những chỗ cần làm ẩm lâu hơn phải chờ phản ứng của giấy.” Minh Thư khép sổ. “Tôi nhận việc với điều kiện báo cáo ghi rõ phần nào đã xử lý, phần nào còn nguyên và điều gì tài liệu không xác nhận.” “Còn tên bị cạo?” “Tôi sẽ khảo sát, ghi lại dấu vết và giữ nguyên phần giấy còn lại. Tôi không viết bù.” “Được. Cô ghi điều kiện vào giấy nhận việc đi. Tôi sẽ ký.” Nàng điền tên cuốn sách, tình trạng ban đầu, phạm vi công việc và thời hạn đánh giá. Hoài Viễn đọc từng dòng, dừng ở chỗ nói không cam kết phục hồi tên đã bị xóa. “Anh muốn sửa điều gì không?” nàng hỏi. “Không.” Anh ký tên. “Nếu không còn đủ để biết, cứ để nó như vậy.” Minh Thư kẹp giấy nhận việc vào bìa hồ sơ. Nàng không vội đóng cuốn gia phả. Dòng mực mới lộ vẫn cần thời gian khô ổn định; trang bị cạo thì phải được đỡ phẳng vừa đủ, không ép. Nàng đặt hai thanh nẹp mềm hai bên, chỉnh chúng sao cho không chạm vào vùng cháy. Hoài Viễn nhìn sang trang có tên bị xóa. “Cô nghĩ có thể đọc ra không?” “Tôi chưa biết. Bề mặt đã mất nhiều sợi giấy. Kính lúp có thể giúp phân biệt hướng cạo và nét mực còn lại, nhưng không đảm bảo cho ra một cái tên.” “Ít nhất cô sẽ nói đúng điều mình thấy.” Minh Thư gài tấm đỡ bên dưới trang. “Đó là việc tôi có thể hứa.” Anh cầm điện thoại lên rồi lại đặt xuống, màn hình tối om. Trong khoảng lặng, đầu bút của Minh Thư lướt trên sổ, thêm một dòng về tình trạng mép trang. Nàng không tìm thêm ý nghĩa cho câu chữ trong bìa. Một nét mực, một vết cạo, một cuốn sách cần được giữ ổn định. Trước mắt, từng ấy đã đủ để bắt đầu. Khi Hoài Viễn rời xưởng, cuốn gia phả vẫn mở trên bàn dưới ánh đèn xiên. Trên trang giấy, đường cạo đã xóa tên vẫn hằn sâu đến mặt giấy bên dưới.‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​‌‌​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Bạn cũng là tác giả hoặc dịch giả?

Đăng sáng tác hoặc bản dịch của riêng bạn lên Say Truyện — miễn phí, chỉ mất vài phút.

Đăng truyện ngay

Bình luận (0)

Đang tải bình luận...