Chương5: Mầm xanh trong đất

Tiếng la thất thanh của Đực Nhỏ như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào bầu không khí đang rực rỡ niềm tin giữa trưa hè cù lao. Gió sông Tiền vẫn thổi lồng lộng qua rặng bưởi, nhưng trong làn gió ấy, Huỳnh Quốc Thái bỗng ngửi thấy vị tanh nồng, ngai ngái của bùn non pha lẫn vị mặn chát khẽ đọng lại trên đầu lưỡi. Anh buông tay Tú ra, vội bước tới đỡ lấy Đực Nhỏ đang lồm cồm bò dậy từ mé rãnh đất. Bàn tay dày dặn, quen ghìm búa cầm kềm của anh giữ chặt lấy bả vai cậu thanh niên, truyền sang một luồng sức mạnh vững chãi: “Bình tĩnh lại Đực Nhỏ! Uống miếng nước lạnh rồi thở cho đều coi. Mày nói rõ ràng lại tui nghe, trạm quan trắc dưới vàm sông Tiền kéo còi hồi nào?” Đực Nhỏ quệt mồ hôi trán nhễ nhại, hai bắp chân còn run bần bật, vừa th* d*c vừa chỉ tay về hướng ngã ba sông lớn: “Dạ… mới tức thì đó anh Thái! Con nước rong mồng năm tháng này lên dữ quá, gió chướng lại thổi thốc từ ngoài biển vô ép nước mặn lấn ngược dòng. Mấy chú bên trạm đo được nồng độ mặn dưới cửa sông đã nhảy vọt lên bốn phần ngàn rồi. Người ta đang cho kéo còi báo động, giục mấy xã dưới hạ lưu đóng kín toàn bộ cống ngăn mặn. Em nghe mà lạnh cả sống lưng, sợ tới phiên cù lao mình hổng kịp trở tay nên ba chân bốn cẳng chạy riết về đây báo cho anh chị!” Tú đứng sững bên cạnh, bàn tay băng gạc trắng khẽ siết chặt lấy tà áo bà ba. Ánh mắt thông minh của cô gái vừa mới rạng rỡ niềm vui cách đây vài phút giờ đã phủ một tầng lo âu sâu thẳm. Bốn phần ngàn. Đó là con số tử thần đối với loài cây có bộ rễ nhạy cảm như bưởi da xanh. Nước mặn một khi đã vượt ngưỡng một phần ngàn rưỡi là lá bắt đầu quéo ngọn, trên ba phần ngàn là rễ thối rữa, trút lá trơ cành chỉ trong vòng một con nước. Nhìn gương mặt tái nhợt của Tú, lồng ngực Thái thắt lại một nhịp buốt nhói. Bao nhiêu năm gắn bó với cù lao, chứng kiến từng mùa lũ mùa hạn, anh hiểu rõ nỗi sợ hãi đang bóp nghẹt tâm can cô. Nhưng người thợ cơ khí với bản tính trầm tĩnh không cho phép mình hoảng loạn. Anh nheo mắt nhìn dòng nước đỏ ngầu phù sa ngoài mương vườn, nhẩm tính quy luật của con nước và dòng chảy trong đầu rồi cất giọng trầm ấm, dứt khoát: “Tú, em đừng hoảng. Nồng độ bốn phần ngàn đó là ở ngoài vàm sông lớn, cách cù lao mình tới mười mấy cây số đường sông. Nước mặn muốn len lỏi vô tới hệ thống kinh rạch nội đồng An Bình phải mất ít nhất từ năm tới bảy ngày nữa, đợi các con nước rong tiếp theo đẩy dần vô. Tía hồi xưa dạy rồi, con nước mặn nó lòn dưới đáy sông, đi chậm hơn nước ngọt tầng mặt. Mình vẫn còn một khoảng thời gian vàng!” Tú ngước lên nhìn Thái, trong đôi mắt trong veo của cô lóe lên một tia bấu víu: “Nhưng anh Thái ơi, đất vườn nhà em đang bị ngộ độc phân hóa học nặng nề, rễ bưởi hoại tử gần hết rồi. Nếu trong mấy ngày tới mình không kịp đưa vi sinh xuống giải độc đất, kích cho cây bung ra lớp rễ non khỏe mạnh có sức đề kháng, thì chỉ cần nước lợ thấm qua đáy mương thôi cũng đủ g**t ch*t toàn bộ mười lăm công bưởi này!” “Bởi vậy, tụi mình phải chạy đua với con nước mặn!” Thái gật đầu dứt khoát, ánh mắt rực lên ngọn lửa kiên quyết của người thợ đối diện với một cỗ máy hỏng hóc cần đại tu khẩn cấp. “Em cứ lo chuẩn bị nguyên liệu nhân sinh khối vi sinh theo đúng bài bản nông học của em đi. Còn cái thùng khuấy men tự động dung tích lớn, giao hết cho tui. Đêm nay, tui bảo đảm xưởng cơ khí cầu Phù Sa sẽ đỏ lửa làm cho xong cỗ máy đó cho em!” * Đêm cù lao An Bình buông xuống đặc quánh. Gió chướng thổi ràn rạt qua những ngọn dừa nước ven sông, mang theo hơi ẩm nồng nặc mùi bùn phơi đáy. Cả xóm nghèo đã chìm vào giấc ngủ sau một ngày nhọc nhằn phập phồng lo sợ hạn mặn, chỉ riêng căn xưởng cơ khí lợp mái tôn xi-măng của Thái bên chân cầu Phù Sa là sáng rực ánh đèn dây tóc. Tiếng máy mài rít lên từng hồi chói gắt, b*n r* những chùm hoa lửa vàng rực xé toạc màn đêm. Thái đeo chiếc kính bảo hộ đen nhánh đã xước mòn theo năm tháng, lưng trần ướt đẫm mồ hôi, để lộ những múi cơ rắn rỏi hằn lên từng đường gân cuồn cuộn. Trước mặt anh là hai chiếc thùng phuy nhựa màu xanh lam loại hai trăm lít, vốn là đồ cũ anh mua lại từ mấy chiếc ghe chở dầu chạy đường dài dưới bến phà. Chiều tối nay, anh đã cọ rửa bằng xà bông và nước nóng tới bốn năm bận, tẩy sạch bong từng vết dầu bám cho tới khi đưa mũi ngửi chỉ còn thấy mùi nhựa nguyên sinh khô ráo. Thái cẩn thận lấy thước dây đo đạc từng phân trên nắp phuy. Trong đầu anh, từng lời Tú căn dặn hồi trưa vẫn còn văng vẳng rõ mồn một như khắc vào tâm trí: “Anh Thái nhớ nghen, vi sinh vật bản địa tụi nó mỏng manh lắm. Motor khuấy không được chạy quá nhanh, chỉ được quay từ bốn mươi tới sáu mươi vòng một phút thôi. Quay nhanh quá tạo lực ly tâm lớn sẽ xé rách màng tế bào của nấm men và trực khuẩn. Cánh khuấy cũng phải vát góc, bo tròn mép để khi cuộn đảo chỉ tạo luồng đối lưu êm ả, cấp đủ oxy cho tụi nó hô hấp chớ không được đánh bọt tung tóe.” Nhớ tới vẻ mặt nghiêm túc đầy nhiệt huyết của cô gái nhỏ khi nói về những sinh vật mắt thường không nhìn thấy được, khóe môi Thái khẽ cong lên thành một nụ cười ấm áp. Anh bỏ chiếc kìm hàn xuống, lau vội giọt mồ hôi đang chảy dài vào khóe mắt. Bàn tay Tú mềm mại nhưng đã rộp toác vì cầm cuốc, anh không thể để cô phải vất vả dùng tay khuấy hàng trăm lít men lỏng thêm một ngày nào nữa. Để giải quyết bài toán tốc độ quay chậm mà lực đảo vẫn phải mạnh mẽ, Thái lôi từ gầm bàn thợ ra một cụm motor giảm tốc bánh răng hành tinh mười hai vôn, tháo từ chiếc máy gặt đập liên hợp phế liệu mà anh mua gom được mùa trước. Anh cặm cụi tiện một trục khuấy bằng thép không gỉ phi hai mươi, rồi dùng mỏ hàn gió đá uốn cong ba tầng cánh khuấy bằng inox tấm, mỗi cánh đều được anh mài nhẵn thín các cạnh sắc và vát một góc nghiêng ba mươi độ chuẩn xác như một tác phẩm điêu khắc. “Cạch.” Tiếng then cài cửa khẽ rung lên. Bà Năm Nhàn bưng chiếc mâm nhôm nhỏ bước vào xưởng, trên mâm là một bình trà quao hãm nóng và đĩa khoai mì hấp nước cốt dừa rắc mè rang thơm lừng. Thấy con trai vẫn cặm cụi bên đống sắt thép giữa đêm khuya, bà thở dài xót xa: “Thái à, nghỉ tay vô ăn miếng khoai mì lót dạ rồi uống ngụm trà cho ấm bụng đi con. Gần hai giờ sáng rồi, mần gì mà trui trút thân xác dữ vậy con ơi?” Thái tháo kính bảo hộ, nở nụ cười hiền lành để lộ hàm răng trắng bóng trên gương mặt lấm lem vệt muội than: “Má chưa ngủ hả má? Con đang độ lại cái thùng khuấy men cho con Tú đặng sáng mai nhỏ nhân giống vi sinh cứu vườn bưởi. Nước mặn ngoài vàm sông lớn nghe đâu áp sát tới chân cù lao rồi, con không làm lẹ cho xong đêm nay thì sợ hổng kịp cho con nhỏ mần ăn.” Bà Năm Nhàn nhìn chiếc thùng phuy nhựa được gá lắp cẩn thận, rồi nhìn ánh mắt sáng ngời của con trai, ánh mắt mà từ dạo biến cố nợ nần bốn năm trước khiến anh phải bỏ dở bằng thạc sĩ bà chưa từng thấy lại. Người mẹ già khẽ cười, nụ cười đôn hậu xen lẫn niềm thấu hiểu sâu xa: “Hồi chiều con Tú nó ghé qua chào má, con nhỏ coi vậy mà chịu thương chịu khó ghê gắt. Má ngó bàn tay nó quấn băng mà xót ruột. Con nhỏ học hành đỗ đạt thủ khoa trên thành phố, vậy mà dám bỏ hết về đây lội sình xới đất cứu vườn cho tía nó. Đứa con gái có hiếu, có tâm như vậy… thiệt quý như vàng ròng xứ cù lao mình.” Bà Năm Nhàn ngập ngừng một thoáng, rồi đặt tay lên bờ vai rắn rỏi của Thái, giọng chùng xuống tha thiết: “Con ráng giúp đỡ con nhỏ nghen Thái. Nhà mình với nhà chú Ba Sang là chỗ láng giềng tối lửa tắt đèn mấy đời nay. Con nhỏ đang lúc ngặt nghèo, gặp miệng đời cay nghiệt của thím Bảy với lái Năm Lợi dập vùi, có con đứng bên cạnh che chắn, con nhỏ mới vững bụng mà bám đất được.” “Dạ, má yên tâm. Con biết mình phải mần cái gì mà.” Thái trầm giọng đáp, ánh mắt nhìn ra khoảng tối mênh mông ngoài bờ sông Tiền, nơi những rặng bưởi nhà Tú đang oằn mình trong cơn khát. Khi bà Năm Nhàn trở vào buồng trong, Thái lại tiếp tục lao vào công việc. Anh chế tạo thêm một bộ rơ-le hẹn giờ tự ngắt từ linh kiện điện tử cũ, đấu nối với bình ắc-quy mười hai vôn. Thiết bị này sẽ giúp motor cứ chạy mười lăm phút lại tự nghỉ mười lăm phút, vừa tiết kiệm điện bình, vừa giữ cho dung dịch men không bị quá nhiệt. Đến khi tiếng gà gáy le te đầu tiên vang lên từ xóm dưới, và vệt rạng đông màu lòng đỏ trứng gà bắt đầu le lói nơi chân trời phía bên kia sông Tiền, nhát vặn ốc cuối cùng của Thái cũng hoàn tất. Anh cắm hai kẹp bình ắc-quy vào cọc đồng. “Ro ro ro…” Tiếng motor giảm tốc chạy êm ru như tiếng mèo thở. Trục khuấy quay đều đặn với tốc độ đúng năm mươi vòng một phút, ba tầng cánh khuấy inox lướt đi mượt mà, tạo thành một vòng xoáy đối lưu tuyệt đẹp từ đáy thùng cuộn ngược lên nắp. Thái thở phào một hơi dài, đưa mu bàn tay quệt ngang vầng trán đẫm mồ hôi. Một cảm giác mãn nguyện và sảng khoái kỳ lạ lan tỏa khắp cơ thể anh, xua tan đi toàn bộ sự mệt mỏi của một đêm thức trắng. * Bảy giờ sáng, nắng sớm rọi những tia vàng óng ả xuyên qua kẽ lá bưởi vườn nhà ông Ba Sang. Trước sân sau, không khí rộn ràng náo nức như một ngày hội nhỏ. Thái đẩy chiếc xe lôi tự chế chở chiếc thùng khuấy men hai trăm lít sang tới nơi thì thấy Út Lành và Đực Nhỏ đã có mặt tự bao giờ. Dưới bóng râm của cây vú sữa cổ thụ, Tú đang thoăn thoắt chuẩn bị các nguyên liệu, mái tóc bím hai bên khẽ đung đưa theo từng nhịp bước chân nhanh nhẹn. Thấy Thái bước vào cổng, trên tay còn cầm theo cuộn dây điện và bình ắc-quy, đôi mắt Tú bừng sáng lên một niềm vui khó tả: “Anh Thái! Anh… anh làm xong thiệt rồi đó hả? Trời đất ơi, nguyên một đêm không ngủ luôn sao anh?” Thái đặt chiếc thùng phuy xuống nền đất bằng phẳng cạnh mương vườn, cười xòa: “Tui đã hứa với kĩ sư nông nghiệp thì người thợ máy này đâu dám nuốt lời. Nè, em coi thử coi thông số kỹ thuật tui độ vầy đã đúng ý em chưa?” Tú cúi xuống, ngắm nghía từng đường hàn tinh xảo, dùng tay xoay nhẹ trục khuấy êm ru rồi nhìn bộ rơ-le tự ngắt được bọc trong hộp nhựa chống thấm nước cẩn thận. Sự chu đáo và tài hoa của Thái khiến lồng ngực cô trào dâng một đợt sóng ấm áp. Cô ngẩng lên, nhìn quầng thâm mờ dưới đáy mắt anh, khẽ cắn môi: “Xuất sắc ngoài sức tưởng tượng của em luôn… Cảm ơn anh Thái nhiều lắm nghen!” “Thôi, người trong nhà với nhau cảm ơn hoài nghe sến rện quá chị Tú ơi!” Đực Nhỏ đứng bên cạnh toe toét cười, hai tay đang ôm một nải chuối xiêm chín bói to đùng. “Chị mau chỉ cho em với con Út Lành làm cái món ‘quân đội vi sinh’ này đi, nhìn đống chuối với mật đường này em thèm ch** n**c miếng từ nãy tới giờ nè!” Út Lành liếc xéo Đực Nhỏ một cái rõ dài: “Mày chỉ giỏi ăn vụng thôi Đực! Người ta làm chế phẩm sinh học cứu vườn bưởi chớ có phải nấu chè cho mày đâu mà thèm!” Tiếng trêu chọc rổn rảng của hai đứa nhỏ khiến không khí buổi sáng bỗng chốc rộn rã tiếng cười, xua tan đi nỗi ám ảnh u ám về con nước mặn đang rình rập ngoài vàm sông. Tú xắn cao tay áo bà ba, bước lại chiếc bàn gỗ kê giữa sân, bắt đầu phân công công việc một cách rành mạch, chuẩn xác của một nhà khoa học thực thụ: “Được rồi, bữa nay tụi mình sẽ tiến hành nhân sinh khối chế phẩm IMO cấp hai. Nguyên tắc cốt lõi của nông nghiệp hữu cơ là lấy tự nhiên nuôi tự nhiên, dùng chính các vi sinh vật bản địa ngàn đời nay của đất cù lao để chữa lành cho đất cù lao. Đực Nhỏ phụ trách bóc vỏ hai chục ký chuối xiêm chín rục này, dùng tay bóp thật nhuyễn trong thau nhôm. Chuối chín chứa hàm lượng kali hữu cơ cực cao và nguồn đường đơn dồi dào, là thức ăn hảo hạng để kích hoạt nấm men phát triển.” “Dạ, cái vụ bóp chuối này nghề của em, bảo đảm nhuyễn như cháo sườn luôn!” Đực Nhỏ hăng hái xắn tay áo nhào vô làm liền. Tú quay sang Út Lành, chỉ vào mấy thúng cám gạo mới xay còn ấm nóng bốc mùi thơm dìu dịu: “Út Lành cân cho chị đúng ba mươi ký cám gạo mới và năm lít rỉ mật đường nguyên chất. Cám gạo là nguồn dinh dưỡng phức hợp chứa đầy vitamin nhóm B và khoáng chất để nuôi dưỡng các chủng vi khuẩn quang dưỡng và xạ khuẩn phân giải độc chất. Còn đây…”Tú cẩn thận mở chiếc bao tải gai đặt ở góc râm, lấy ra từng tảng đất mùn đen nhánh, xôm xốp đan dày những sợi tơ nấm trắng muốt: “Đây là lớp đất mùn mặt lấy từ sâu trong gốc bụi tre gai cổ thụ bên mé rạch Phù Sa chiều hôm qua. Mấy bụi tre già hàng chục năm không ai đụng tới phân thuốc hóa học chính là cái nôi bảo tồn nguyên vẹn các chủng vi sinh vật bản địa mạnh mẽ nhất của xứ mình. Trong này có hàng tỷ bào tử nấm Trichoderma đối kháng nấm bệnh, có vi khuẩn Bacillus phân giải lân, và các dòng men rượu hoang dại chịu nhiệt cực tốt.” Thái đứng tựa lưng vào gốc cây vú sữa, chăm chú dõi theo từng cử chỉ, từng lời giải thích say sưa của Tú. Trong ánh nắng sớm mai, những hạt bụi cám li ti bay lơ lửng quanh cô gái nhỏ, gương mặt lấm tấm vài vệt bùn nhưng đôi mắt thì rạng ngời một thứ ánh sáng tri thức đầy mê hoặc. Anh nhận ra rằng, vẻ đẹp của Tú không phải là nét đài các, xa hoa nơi thị thành, mà là vẻ đẹp tràn trề nhựa sống của một nhánh cây bưởi bám chặt rễ vào lòng đất mẹ phù sa. “Anh Thái, phụ em đổ nước ngọt vô thùng phuy tới mức một trăm sáu mươi lít nghen!” Tiếng Tú gọi khẽ kéo Thái ra khỏi dòng suy nghĩ miên man. “Có ngay!” Thái nhanh nhẹn bước lại, cầm ống dẫn nước từ lu nước mưa dự trữ bơm đầy vào thùng phuy. Bốn người cùng bắt tay vào việc nhịp nhàng như một dây chuyền sản xuất thực thụ. Đực Nhỏ đổ chuối nhuyễn vào, Út Lành rưới từng ca rỉ mật đường màu cánh gián sóng sánh ngọt lịm, Tú rải đều lớp mùn tre và bột cám gạo thơm lừng, còn Thái chịu trách nhiệm đấu nối nguồn điện và cố định nắp thùng. Khi mọi nguyên liệu đã nằm gọn trong chiếc thùng hai trăm lít, Tú mỉm cười gật đầu với Thái: “Xong rồi đó anh Thái, khởi động ‘cỗ máy cứu đất’ của anh đi!” Thái bật công tắc điện. Motor khẽ rùng mình một cái rồi bắt đầu quay đều đặn. Trục khuấy bằng thép sáng loáng lướt đi, cuốn toàn bộ hỗn hợp cám gạo, chuối chín, mật đường và đất mùn tre thành một dòng xoáy sền sệt màu nâu sẫm tuyệt đẹp. Tiếng bọt khí li ti vỡ lách tách hòa cùng tiếng rơ-le nhảy tanh tách nhịp nhàng. Chỉ sau vài phút đảo đều, một làn hương ngọt ngào, ấm sực quyện giữa mùi chuối chín, men rượu thơm nồng và mùi đất rừng nguyên sinh bắt đầu bốc lên ngào ngạt, lan tỏa khắp một góc vườn bưởi. Đực Nhỏ hít hà một hơi thật sâu, hai mắt sáng rỡ: “Trời đất ơi, thơm quá xá thơm luôn anh Thái, chị Tú ơi! Hổng ngờ đất với chuối ủ lại mà thơm như mùi nếp than nấu rượu vậy đó!” Tú nhìn dòng dịch men đang cuộn trào bên trong thùng, khóe mắt ánh lên niềm hy vọng vô bờ: “Khoảng năm tới bảy ngày nữa, khi các bào tử vi sinh vật thức giấc và nhân lên gấp hàng triệu lần, bề mặt thùng sẽ nổi lên một lớp váng men trắng như tuyết. Lúc đó, ‘quân đội’ của tụi mình đã sẵn sàng ra trận rồi!” Từ bậc cửa buồng sau, ông Ba Sang đứng tựa lưng vào khung cửa gỗ, tay ôm lấy chiếc lưng còng đau nhức. Ông lặng lẽ nhìn bốn đứa trẻ lấm lem bùn đất đang cười nói rộn ràng bên chiếc thùng phuy xanh ngắt. Làn khói thuốc rê trên tay ông bảng lảng bay trong nắng sớm, đôi mắt già nua đùng đục nước khẽ chớp chớp. Đã bao lâu rồi, kể từ ngày mảnh vườn này bị vắt kiệt sức bởi phân thuốc hóa học của thằng Năm Lợi, ông mới lại thấy tiếng cười vui tươi, đầy sinh khí quay trở về dưới những rặng bưởi già này? * Bảy ngày tiếp theo trôi qua trong sự hồi hộp nghẹt thở của cả cù lao An Bình. Ngoài sông lớn, những chiếc phà chở khách bắt đầu mang theo tin tức đáng sợ về những mảng nước mặn đang thọc sâu vào các nhánh sông Tiền. Dân xóm cồn rục rịch đi mua bạt nhựa, đắp đập tạm quanh các đầu mương. Nhưng trong vườn nhà Tú, một cuộc cách mạng thầm lặng vẫn đang diễn ra từng giờ từng phút. Mỗi buổi sáng sớm và chiều muộn, Thái đều ghé qua xưởng kiểm tra bình ắc-quy và sờ tay vào thành thùng phuy. Chiếc thùng ấm ran lên dưới tác động của quá trình lên men sinh nhiệt mãnh liệt. Đến ngày thứ bảy, Tú cùng Thái hồi hộp mở nắp thùng phuy ra. Một mùi hương men dịu nhẹ, thanh khiết pha lẫn mùi chua ngọt dịu của giấm táo và mật mía ùa ra ngào ngạt, hoàn toàn không có một chút mùi hôi thối hay chua gắt nào. Trên bề mặt dung dịch màu nâu vàng sóng sánh, một lớp màng sinh học màu trắng sữa, mịn màng như nhung tuyết phủ kín mặt thùng, điểm xuyết những bọt khí nhỏ li ti đang không ngừng sủi tăm. Tú khẽ nhúng đầu ngón tay vào lớp váng men, nếm nhẹ đầu lưỡi rồi reo lên nghẹn ngào: “Thành công rồi anh Thái ơi! Men lên chuẩn xác từng chút một! Mật độ vi sinh vật sống đạt đỉnh rồi!” Không chần chừ thêm một phút giây nào, cuộc giải cứu đất vườn chính thức bắt đầu. Thái chế tạo thêm một bộ vòi hút gắn vào máy bơm mini để chiết dịch men từ thùng ra, pha loãng với nước ngọt theo tỷ lệ một phần hai mươi. Đực Nhỏ và Út Lành gánh từng thùng tưới chuyên dụng, còn Thái và Tú trực tiếp cầm vòi, đi dọc theo từng hàng bưởi mười lăm công đất. Họ tưới đẫm dòng nước men vi sinh sóng sánh vào từng rãnh sục khí mà chiếc máy xới của Thái đã cày xới sâu hai mươi phân xung quanh tán cây. Đất cằn khô khát, chai sạn suốt bao năm qua như một cơ thể suy kiệt đang háo hức nuốt trọn từng giọt sinh khí hữu cơ. Nước men ngấm tới đâu, đất xèo xèo sủi bọt nhẹ tới đó, tỏa ra một làn hơi đất nồng ấm, thanh sạch kỳ lạ. Rải xong lớp men, Tú hướng dẫn mọi người phủ lên trên rãnh một lớp rơm rạ mục và lá chuối khô để giữ ẩm, che chắn cho hàng tỷ sinh linh vi sinh vật bé nhỏ không bị thiêu đốt bởi ánh nắng gay gắt ban trưa. Công việc vần công kéo dài suốt ba ngày ròng rã từ sáng sớm tinh mơ tới khi mặt trời lặn sau rặng bần mé rạch. Đôi chân Thái dính đầy sình đất, hai vai mỏi nhừ vì vác máy bơm và thùng nước, nhưng nhìn thấy ánh mắt lấp lánh nụ cười của Tú, anh chỉ thấy lòng mình nhẹ bẫng và tràn đầy sức lực. * Mười ngày sau đợt tưới men vi sinh đầu tiên. Buổi chiều hôm ấy, nắng hanh vàng trải một lớp mật óng lên những thân bưởi sần sùi. Cù lao An Bình bắt đầu bước vào những ngày ngột ngạt nhất của mùa khô hạn. Thái buông chiếc mỏ lết trên bàn xưởng, bước vội qua chiếc cầu Phù Sa sang vườn nhà Tú. Đã mười ngày kể từ khi dòng chế phẩm hữu cơ được tưới xuống đất, hôm nay là ngày Tú hẹn anh cùng kiểm tra kết quả bước đầu của bộ rễ bưởi. Bước chân vào vườn, điều đầu tiên khiến Thái kinh ngạc là mùi đất. Mùi chua chát, hăng nồng của phân lân hóa học và thuốc diệt cỏ tồn dư biến mất tự hồi nào. Thay vào đó, cả mảnh vườn thoang thoảng mùi đất mùn rừng ngai ngái, tươi mới và ẩm mát lạ kỳ. Dưới những gốc bưởi được phủ rơm, mặt đất không còn nứt nẻ chân chim như da voi nữa, mà đã chuyển sang màu nâu đen xôm xốp, ấn nhẹ ngón chân xuống thấy lún êm như đi trên thảm cỏ. Tú đang ngồi xổm bên gốc cây bưởi cằn cỗi nhất ở góc vườn – gốc cây mà tuần trước lá đã vàng vọt rụng gần trơ trụi cành. Thấy bóng Thái in trên mặt đất, cô ngẩng lên, vẫy vẫy tay, giọng run run vì xúc động: “Anh Thái… mau lại đây coi nè anh!” Thái bước nhanh tới, ngồi bệt xuống bên cạnh cô. Tú cẩn thận dùng một chiếc muỗng gỗ nhỏ, nhẹ nhàng gạt lớp rơm rạ phủ mặt và bới từng lớp đất mịn xung quanh rãnh sục khí sâu khoảng mười lăm phân. Trái tim Thái bỗng đập thình thịch trong lồng ngực. Anh nín thở ghé sát mắt nhìn xuống. Dưới lớp đất nâu xốp ẩm ướt, từ những đoạn rễ cái đen đúa, cằn cỗi từng bị nấm bệnh ăn cụt ngọn, hàng ngàn những sợi rễ tơ li ti màu trắng sữa đang bung ra ken dày như mạng nhện! Những chóp rễ non mập mạp, căng mọng nhựa sống, đầu rễ phủ một lớp lông tơ mịn màng đang bám chặt lấy những hạt đất mùn tơi xốp, đâm sâu tua tủa vào lòng đất mẹ. Trên những đoạn rễ non ấy, những con trùn đất nhỏ màu hồng hào đã bắt đầu xuất hiện, uốn mình đào xới những đường hầm li ti dẫn khí oxy xuống tận tầng sâu. “Rễ non… rễ non nhú ra rồi anh Thái ơi!” Tú không kìm được nữa, hai giọt nước mắt lăn dài trên đôi má bánh mật lấm lem bụi đất, rồi cô bật khóc nức nở như một đứa trẻ. Đó là những giọt nước mắt giải tỏa toàn bộ nỗi uất ức bị cướp đoạt công trình trên thành phố, nỗi đau đớn khi bị cha ruột nghi ngờ, và nỗi sợ hãi tột cùng trước nguy cơ mất trắng mảnh vườn tổ tiên. Khoa học vi sinh bản địa đã không phản bội cô. Đất mẹ phù sa bao dung đã không phụ lòng người biết nâng niu, trân trọng nó. Nhìn Tú khóc, lồng ngực Thái trào dâng một niềm thương cảm và cảm phục vô bờ. Đôi bàn tay thô ráp, chai sần vì cơ khí của anh run rẩy đưa lên, ngập ngừng một thoáng rồi đặt nhẹ lên bờ vai nhỏ bé đang rung lên của cô, khẽ siết lại: “Thành công rồi Tú à… Em làm được rồi. Đất sống lại rồi, cây bưởi sẽ sống lại!” Tú ngẩng gương mặt đẫm lệ lên nhìn Thái. Giữa mảnh vườn xanh tươi đang hồi sinh, ánh mắt thâm trầm, ấm áp và kiên định của người thanh niên thợ máy như một bến đỗ bình yên nhất che chở cho cô qua bao giông bão cuộc đời. Bất giác, Tú nắm chặt lấy bàn tay thô ráp đầy vết sẹo của Thái, nở một nụ cười rạng rỡ xuyên qua làn nước mắt. Nhưng nụ cười của họ vừa mới chớm nở thì một âm thanh xé lòng bất ngờ dội tới từ ngoài lòng sông Tiền. “Éeeeeeeeee… Éeeeeeeeee…!” Tiếng còi hú của ca-nô tuần tra đường thủy rú vang từng chập dài dồn dập, đinh tai nhức óc, xé toạc không gian yên bình của buổi chiều tà. Ngay sau đó, chiếc loa phóng thanh công suất lớn gắn trên nóc trạm thủy văn đầu cù lao vang lên dồn dập, giọng người phát thanh viên run rẩy truyền đi bản tin khẩn cấp: “Thông báo khẩn! Thông báo khẩn cấp tới toàn thể bà con nhân dân xã cù lao An Bình! Triều cường cực đoan kết hợp gió chướng cấp năm đã đẩy mặn lấn sâu bất thường vào toàn bộ lưu vực sông Tiền! Độ mặn đo được tại bến phà An Bình lúc mười lăm giờ chiều nay đã chính thức vượt ngưỡng ba phần năm phần ngàn! Nước mặn đã bao vây toàn bộ bốn bề cù lao! Yêu cầu toàn bộ các ấp lập tức đóng chặt mọi cống bọng, tuyệt đối không được lấy nước vào mương vườn… Nhắc lại, nước mặn ba phẩy năm phần ngàn đã chính thức bao vây cù lao!” Tiếng loa dứt, một khoảng lặng chết chóc bao trùm lên toàn bộ rặng bưởi. Gió sông bỗng thổi thốc lên từng cơn dữ dội, mang theo vị mặn chát khét lẹt táp thẳng vào mặt hai người trẻ đang đứng chết lặng bên hố đất rễ non. , , vn, live , vn