Thư Ly Hôn Gửi Lại Mùa Xuân
Chương19: Một cuốn sách không phải món nợ
Cỡ chữ
Tri Ý không ngẩng lên ngay.
Cô đặt đầu bút xuống mép sổ, giọng vẫn nhỏ như cũ. “Cháu đã bán những cuốn nào?”
Chu Ninh siết quai túi đến trắng đầu ngón tay. “Mấy cuốn truyện cũ của lớp. Có cuốn cháu mượn, có cuốn để ở tủ sách cuối hành lang. Cháu nghĩ là sách cũ, chắc không ai đọc.”
“Rồi sao?”
“Bà cháu sốt.” Cô bé nhìn xuống nền gạch. “Mẹ cháu đang ở chợ, điện thoại hết pin. Cháu đem sách tới quầy thu mua giấy cũ. Họ trả ít lắm.”
Ngoài cửa, một vị khách kéo ghế. Tiếng thìa chạm thành cốc vang lên rồi im bặt.
Tri Ý không hỏi số tiền. Cô nhớ căn phòng đọc cũ ở trường, những gáy sách bạc màu bị xếp lẫn với bàn ghế hỏng. Với một đứa trẻ mười tuổi, vài cuốn sách có lẽ chỉ là thứ duy nhất trong tầm tay để đổi lấy thuốc.
“Bà cháu đỡ chưa?”
Chu Ninh gật đầu. “Đỡ rồi. Sau đó mẹ biết chuyện, mẹ mắng cháu. Cháu để dành tiền ăn sáng, trả lại đủ tiền cho cô chủ nhiệm. Nhưng sách thì không lấy lại được.”
Cô bé kéo túi vải sát vào ngực hơn.
“Những cuốn này là gì?”
“Cháu nhặt được ở chợ sách cũ.” Chu Ninh nói nhanh, như sợ Tri Ý không tin. “Cháu mua lại mấy cuốn gần giống. Cháu tự dán gáy. Nhưng không giống hết. Cháu không dám mang đến trường. Cháu sợ mọi người nói cháu làm hỏng sách, rồi không cho cháu mượn nữa.”
Tri Ý nhìn mép sách cong ra khỏi túi. Có cuốn đã cũ đến mức bìa chỉ còn một mảng màu nhạt. Chu Ninh không mang chúng đến để đổi. Em mang theo một bí mật đã giấu quá lâu.
“Cháu muốn uống gì?” Tri Ý hỏi.
Chu Ninh ngẩn ra.
“Ở Mạn Sơn có nước nóng. Cháu tự chọn.”
“Trà lúa mạch được không ạ?”
“Được.”
Tri Ý đứng dậy, nói với Đường Mạn đang ở quầy: “Cậu pha giúp tớ một cốc trà lúa mạch, ít ngọt.”
Đường Mạn nhìn qua, không hỏi gì, chỉ lấy cốc.
Tri Ý kéo rèm ngăn ở góc trong cùng, nơi có chiếc bàn nhỏ và hai ghế gỗ. Cô đặt một hộp khăn giấy lên bàn, rồi ngồi xuống đối diện Chu Ninh.
“Cháu không cần kể thêm nếu chưa muốn.” Cô nói. “Và cô sẽ không tự ý mở túi.”
Chu Ninh mím môi. “Cô không giận cháu ạ?”
“Cô cần biết chuyện để nghĩ cách xử lý. Giận không giúp những cuốn sách quay lại.”
Đường Mạn mang trà tới, đặt xuống trước mặt cô bé. Chu Ninh ôm cốc bằng hai tay. Hơi nóng làm đôi má em bớt tái đi một chút.
“Ngày mai cô sẽ gặp thầy Lục.” Tri Ý nói. “Chuyện này không nên chỉ có cô biết. Nhưng cô sẽ nói đúng phần cần nói. Cháu có thể tự quyết định phần nào cháu muốn nói trước lớp.”
Chu Ninh im lặng thật lâu.
“Cháu không muốn mọi người thương hại.”
“Cô hiểu.”
“Cũng không muốn bị coi là người mắc nợ.”
Tri Ý nhìn thẳng vào em. “Một cuốn sách không phải món nợ để cháu mang cả đời.”
Sáng hôm sau, tin nhắn đã xuất hiện trong nhóm phụ huynh của Trường Tiểu học Vân Hồ số 2.
Một phụ huynh chụp lại lời con mình kể, viết rằng việc cho trẻ mang sách về nhà quá dễ dãi, bây giờ có đứa đem bán mà góc đọc vẫn mở thì những đứa khác sẽ học được gì. Bên dưới, vài người đề nghị tạm đóng góc đọc, kiểm kê toàn bộ sách, chỉ cho đọc tại trường.
Tri Ý đọc hết các tin nhắn ở bàn làm việc tầng hai Mạn Sơn. Cô không vội trả lời. Trước tiên, cô gọi cho Lục Tử Mặc.
“Thầy đã thấy nhóm phụ huynh chưa?” cô hỏi.
“Rồi.” Giọng anh khàn, hẳn đã ở trường từ sớm. “Tôi đang kiểm tra lại sổ mượn và trao đổi với cô chủ nhiệm.”
“Chu Ninh đã trả đủ tiền từ trước, đúng không?”
“Đúng. Cô giáo cũ còn giữ xác nhận. Khi đó trường xử lý nội bộ, không công khai.”
“Em ấy đã kể với tôi. Cháu không muốn bị giấu đi, nhưng cũng không muốn bị đóng dấu.”
Đầu dây bên kia yên lặng một lát.
“Cô Hứa,” Lục Tử Mặc nói, “chiều nay tôi mời phụ huynh đến trường. Cô có thể đến không?”
“Tôi đến.”
“Tôi cũng muốn Chu Ninh có mặt, nhưng chỉ khi em ấy đồng ý.”
“Để tôi hỏi cháu.”
Chu Ninh đến trường sớm hơn thường lệ. Em đứng ngoài cửa phòng đọc, tay cầm một cuốn sổ nhỏ, không bước vào. Tri Ý tìm thấy em sau giờ học buổi sáng.
“Thầy Lục sẽ gặp phụ huynh chiều nay.” cô nói. “Cháu không bắt buộc phải nói.”
Chu Ninh nhìn những kệ sách thấp. “Nếu cháu không nói, họ có đóng cửa không?”
Nguồn truyện:
Thư Ly Hôn Gửi Lại Mùa Xuân
“Cô không biết.” Tri Ý đáp thật. “Nhưng cô và thầy Lục sẽ không đồng ý đóng cửa chỉ vì một đứa trẻ từng gặp khó khăn.”
“Cháu muốn nói.”“Cháu có thể đổi ý bất cứ lúc nào.”
“Không.” Chu Ninh lắc đầu. “Lần này cháu muốn nói.”
Buổi gặp được tổ chức ở phòng đa năng. Lục Tử Mặc đặt bản sao sổ mượn, phiếu hoàn tiền cũ và danh mục sách lên bàn đầu. Tri Ý ngồi bên cạnh anh, không mở máy tính, chỉ mang cuốn sổ ghi chép.
Người phụ huynh đã nhắn trong nhóm ngồi ở hàng ghế thứ hai. Chị ngoài ba mươi tuổi, mặc áo khoác xám, hai tay khoanh trước ngực.
“Tôi không nói là phải phạt nặng một đứa trẻ.” Chị mở lời. “Nhưng nếu sách cứ đem về rồi thất lạc, bán đi, ai chịu trách nhiệm? Góc đọc dùng tiền chung, không thể chỉ dựa vào lòng thương.”
“Chị nói đúng ở một điểm.” Tri Ý đáp. “Sách cần có người chịu trách nhiệm. Nhưng trách nhiệm không chỉ là khóa cửa để không ai chạm vào.”
Vài người nhìn cô.
Cô mở sổ. “Chu Ninh từng bán một số sách cũ khi bà em cần thuốc. Sau đó em đã trả đủ số tiền theo cách trường yêu cầu. Việc đó không đúng, và chúng tôi không che giấu. Nhưng nếu từ việc ấy mà kết luận trẻ không nên được mượn sách về nhà, thì người bị tước đi đầu tiên sẽ là những đứa trẻ vốn cần sách nhất.”
“Vậy cô định bỏ qua?” người phụ huynh hỏi.
“Không.” Tri Ý nói. “Chúng tôi sẽ làm rõ quy tắc hơn.”
Lục Tử Mặc đẩy một tờ giấy trắng ra giữa bàn. “Nhà trường đề xuất hoạt động đổi sách có sổ ghi nhận. Sách mang đến, sách mang đi và tình trạng gáy sách đều được ghi lại. Chúng tôi lập quỹ hỗ trợ mượn sách cho các trường hợp gia đình gặp khó tạm thời, để trẻ không phải tự xử lý bằng cách làm sai.”
“Mà ai xét trường hợp nào khó?” một phụ huynh hỏi.
“Giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh đại diện và giáo viên phụ trách góc đọc,” anh đáp. “Có ghi nhận, không để một người tự quyết.”
Tri Ý nói tiếp: “Quy tắc hoàn trả cũng không nên do người lớn viết xong rồi dán lên tường. Học sinh sẽ cùng tham gia. Các em phải hiểu sách được giữ thế nào, mượn thế nào, khi làm rách thì có thể sửa ra sao, khi gặp khó thì cần tìm ai.”
Cánh cửa phòng đa năng khẽ mở.
Chu Ninh đứng ở đó, cô chủ nhiệm đi sau em một bước. Gương mặt cô bé trắng bệch, nhưng lưng thẳng.
Tri Ý không gọi em lại. Cô chỉ kéo chiếc ghế trống bên cạnh ra một chút.
Chu Ninh bước lên. Em không ngồi.
“Cháu xin lỗi vì đã bán sách.” Giọng em run, nhưng từng chữ vẫn rõ. “Khi đó cháu sợ bà không có thuốc. Cháu biết cháu làm sai. Cháu đã trả tiền rồi, nhưng cháu không muốn mọi người nghĩ cháu không biết quý sách.”
Phòng đa năng im phăng phắc.
“Cháu có thể làm thẻ mượn sách.” Chu Ninh nói tiếp. “Cháu cũng có thể kiểm tra gáy sách, dán lại những cuốn bị bong. Cháu muốn làm việc có ích. Nhưng cháu không muốn mọi người nhìn cháu như người mắc nợ mãi mãi.”
Người phụ huynh áo xám buông hai tay xuống. Chị nhìn con trai đang ngồi cạnh mình, rồi nhìn Chu Ninh.
Một lúc sau, chị nói: “Nếu có sổ ghi nhận rõ ràng, tôi có thể tham gia trực vào buổi đổi sách.”
Lục Tử Mặc gật đầu. “Cảm ơn chị.”
Tri Ý nhìn Chu Ninh. Cô bé không cười, nhưng bàn tay đang nắm mép áo đã thả lỏng.
Chiều thứ bảy, tấm bảng trước Mạn Sơn được thay bằng một tờ giấy lớn hơn: “Đổi sách, sửa sách, góp ý cho thư viện Vân Hồ.”
Đường Mạn kê ba chiếc bàn ngoài hiên. Một bàn nhận sách, một bàn dán gáy, một bàn ghi sổ. Chu Ninh ngồi ở bàn giữa cùng hai học sinh khác, trước mặt là giấy bọc, băng dính và những thẻ mượn mới cắt.
Tri Ý phụ trách sổ ghi nhận. Cô ghi tên từng cuốn sách, tình trạng bìa, người mang đến và nơi dự kiến chuyển đi. Có người để lại vài tệ vào hộp quỹ nhỏ, có người đem giấy bọc sách còn mới. Một ông cụ mang đến hai thùng truyện tranh đã được lau sạch, nói cháu ông lớn rồi, để ở nhà cũng chỉ phủ bụi.
Cảnh Thâm đến gần trưa, lái xe dừng ở đầu đường rồi đi bộ vào. Anh không mang tài liệu, chỉ xắn tay áo, đứng cạnh Đường Mạn nghe cô chỉ chỗ đặt những thùng sách.
“Thầy Lục mời anh?” Tri Ý hỏi khi anh bê thùng giấy đầu tiên.
“Thầy nói cần chở sách từ đây về trường.” Anh đáp. “Anh chỉ phụ trách phần đó.”
“Xe để ở đâu?”
“Ở bãi phía ngoài. Không chắn đường trước tiệm.”
Tri Ý gật đầu. Anh không hỏi thêm, cũng không chen vào bàn ghi sổ hay cuộc nói chuyện của phụ huynh. Khi thùng sách đầy lên, anh cùng một giáo viên phụ trách mang ra xe. Mỗi chuyến đều có danh sách đi kèm.
Gần cuối buổi, một người đàn ông trung niên mặc áo khoác lao động đứng trước tấm bảng góp ý khá lâu. Ông nhìn về phía Chu Ninh đang cúi dán lại gáy một cuốn truyện, rồi quay sang Tri Ý.
“Cô là người phụ trách thư viện phải không?”
“Tôi là điều phối viên dự án.”
“Tôi làm mộc ở ven hồ.” Ông chỉ vào dòng “vật liệu cần tiếp nhận” trên bảng. “Xưởng tôi còn một ít gỗ thừa, chưa mục. Nếu nhà kho cũ thật sự tiếp tục cải tạo, tôi tặng được.”
Tri Ý không đáp ngay bằng lời cảm ơn vội vàng. Cô mở sổ vật liệu.
“Chúng tôi cần xem kích thước, tình trạng và thống nhất cách tiếp nhận công khai.” cô nói. “Nếu bác đồng ý, tôi ghi thông tin liên hệ. Khi nhóm cải tạo xác nhận được nhu cầu, họ sẽ gọi cho bác.”
Người đàn ông gật đầu. “Được. Ghi đi.”
Đường Mạn từ quầy bước ra, cầm theo một cuộn giấy lớn. “Có thêm hai người đăng ký cuối tuần tới. Một người biết sơn, một người nói có thể kiểm tra đèn đọc.”
Tri Ý nhìn danh sách dần kín những dòng chữ khác nhau: sách cũ, giấy bọc, vài tệ, giờ công, gỗ thừa, một buổi trực sổ mượn.
Chu Ninh ngẩng lên, đưa cô một tấm thẻ mới. Nét chữ trên đó còn hơi nghiêng.
“Cô Tri Ý, chỗ này ghi ‘khi sách bị rách, cháu có thể nhờ giúp’ được không?”
“Được.” Tri Ý nói. “Ghi vào đi.”
Ngoài hiên, Cảnh Thâm cùng Lục Tử Mặc chuyển chuyến sách cuối lên xe. Không ai đứng ngoài cuộc tranh luận vừa rồi để ban phát một lời giải quyết. Mỗi người chỉ giữ phần việc của mình, nhưng những phần việc ấy đang nối lại với nhau.
Tri Ý khép sổ ghi nhận khi một cơn gió từ hồ thổi qua, làm mép giấy rung nhẹ. Nhìn danh sách người đăng ký góp sức dài dần, cô hiểu thư viện có thể không được xây bằng một khoản tiền lớn, nhưng vẫn có thể được xây bằng những bàn tay không còn đứng ngoài.
Bình luận (0)
Đang tải bình luận...