Chương1: Vết khuyết trên mặt vải

Chiếc thoi gỗ trăn lao vun vút qua khe hở giữa hai dàn sợi dọc, quăng những đường sợi ngang đanh gọn trước khi va mạnh vào má máy AT-100: Tách… cạch! Tách… cạch! Tiếng sắt thép va đập của sáu mươi cỗ máy chuyền A dội lên sàn gạch hoa rạn nứt, biến phân xưởng dệt thoi số Hai thành một chiếc cối xay âm thanh gầm rú đinh tai. Bụi bông mộc bay mù mịt trong mùi dầu luyn cháy khét và hơi ẩm sông Đào, phủ lên mái tóc điểm hoa râm dưới vành mũ bảo hộ của Quản đốc Lý Tú Cầm một lớp sương trắng nhờ nhờ.‍‌​‌​‌‌​​‌‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌​‌‌​‍ Bà Cầm rảo bước dọc hành lang hẹp giữa hai dãy máy rỉ sét. Bàn tay thô ráp, chai sần vì vệt cứa sợi mộc của bà khẽ lướt trên khung go thép. Đột nhiên, một tiếng phựt khô khốc vang lên từ giàn số 08. Lực kéo giật cục từ cụm nhả sợi khiến chùm sợi dọc bung đứt, văng tung tóe như những sợi cước đứt gãy. Cây vải mộc đang cuộn dở trên trục sắt khựng lại, lộ ra một vệt sọc sượng ngang thân với những múi sợi chẽn nham nhở. Con bé thợ trẻ hốt hoảng buông tay khỏi cần gạt, mặt tái mét nhìn bà: — U ơi… lại đứt sợi dọc rồi! Cây này là cây thứ ba trong ca của con bị rách mép dệt… Truyện được đăng duy nhất tại TruyeոFսlӏ.lіve, các trang khác đều là bản sao chép. Bà Cầm nén cơn nhức buốt nơi khớp gối, bước tới gạt phanh hãm. Trục máy dừng bặt, trơ ra vết khuyết sâu hoắm cắt ngang thớ vải mộc dày dặn. Bà miết ngón tay cái chai sạn lên vết khuyết, cảm nhận từng sợi bông xơ xác, ngắn cũn cỡn và khô khốc. Không cần lật sổ kiểm tra bà cũng biết, tỷ lệ phế phẩm của xưởng Hai tuần này đã vượt quá bốn mươi phần trăm. Với chất lượng sợi mộc trong nước pha tạp nhiều xơ ngắn thế này, cơ cấu nhả sợi kiểu cũ cứ giật mạnh từng nhịp là sợi dọc đứt lìa mỗi khi thoi lao qua. Một mét vải hỏng là mất toi mồ hôi nước mắt, là thâm hụt trực tiếp vào nồi cơm của ba trăm hai mươi miệng thợ trong xưởng. — U Cầm! U Cầm ơi! Nguyễn Thị Lụa từ phía đầu chuyền dệt tất tả chạy lại, vạt áo bảo hộ màu xanh thẫm ướt đẫm mồ hôi lưng. Chị cầm cuốn sổ giao nhận vật tư sờn mép, giọng th* d*c át cả tiếng guồng máy xung quanh: — Kho sợi trung tâm vừa chốt biên bản giao nhận ca này rồi u ạ. Họ cắt hẳn chân hàng sợi chải kỹ. Cơ chế bao cấp bù lỗ chấm dứt rồi, nhà máy không còn ngoại tệ nhập sợi ngoại hay bao bông loại một nữa. Họ chỉ rót toàn sợi mộc chi số thấp, xơ ngắn tạp chất từ mấy kho cũ tồn từ năm ngoái. Lụa ghé sát tai bà Cầm, hạ thấp giọng nhưng hai bàn tay siết chặt mép sổ run rẩy: — Đằng xưởng Một người ta đồn ầm lên là ban giám đốc sắp họp bàn phương án xóa sổ xưởng Hai. Họ bảo xưởng mình ngốn điện, tốn vật tư mà dệt ra toàn vải phế phẩm, sắp tới phải giải thể để công nhân nghỉ việc không lương đấy u ơi! Mấy đứa thợ trẻ ca hai vừa nghe phong thanh đã nhấp nhổm đòi bỏ về, chẳng ai còn bụng dạ nào đứng máy nữa… Ánh mắt bà Cầm đanh lại, đôi lông mày hoa râm nhíu chặt nhưng giọng nói vẫn rành rọt, đĩnh đạc: — Hỗn nào! Miệng người ăn mắm ăn muối, chưa có quyết định đóng dấu đỏ của Đảng ủy thì ai dám giải thể xưởng Hai? Sợi mộc xấu thì ta phải lựa tay thoi, tăng hồ dệt, căn lại nhông giảm chấn. Ba trăm hai mươi người thợ ở đây gắn bó với từng cỗ máy từ thời bom đạn, đâu phải mớ bèo bọt mà bảo vứt là vứt một sớm một chiều? Cô về ngay chuyền A, bảo chị em giữ vững mặt máy. Chừng nào tôi còn đứng ở cái sàn xưởng này, bếp ăn tập thể xưởng Hai chưa thể tắt lửa! Lời bà vừa dứt, một tràng cười nhàn nhạt, kẻ cả bỗng vang lên từ phía cửa cuốn thông sang hành lang nhà gác: — Chị Cầm nói cứng quá đấy. Hoàng Bá Cảnh chậm rãi bước vào. Vị phó giám đốc phụ trách kinh doanh vận chiếc áo đại cán bằng vải Tô Châu phẳng phiu không một nếp nhăn, tay kẹp chiếc cặp da bóng lộn, một góc khăn mùi xoa trắng tinh khẽ đưa lên che mũi trước làn bụi bông mù mịt. Đi sau gã là hai nhân viên bảo vệ đeo băng đỏ trực nhật. Cảnh dừng lại trước giàn máy số 08, đưa mắt lướt qua vết khuyết rách toạc trên cây vải mộc dở dang rồi chép miệng thở dài: — Thời buổi Đổi Mới, xóa bỏ bao cấp, hạch toán kinh tế độc lập từng hào từng xu chứ có phải thời chia khẩu phần theo đầu người nữa đâu mà vin vào nghĩa tình? Chị nhìn xem, sợi mộc xơ như rơm rạ, dệt ra toàn vải lỗi, tỷ lệ phế phẩm vượt quá bốn mươi phần trăm thế này thì nhà máy lấy đâu ra tiền bù lỗ cho xưởng Hai? Gã rút tập biên bản kẹp sẵn trong cặp da, nụ cười trên môi trơn tuột đãi bôi: — Tôi vừa bàn bạc kỹ với Giám đốc Đoán. Phân xưởng Hai cũ kỹ quá rồi, một trăm hai mươi giàn máy AT-100 này nên niêm phong ngay một nửa. Tôi đã liên hệ được mối tư thương ngoài phố, dỡ bớt máy hỏng đem thanh lý phế liệu sắt vụn để thu hồi vốn bù đắp chi phí điện năng, vừa dọn gọn mặt bằng làm kho bãi, lại vừa có khoản trợ cấp thôi việc một lần cho thợ dôi dư. Chị ký vào biên bản dừng máy này đi, vừa đỡ mang tiếng quản đốc bảo thủ, vừa giải thoát cho công nhân sớm tìm đường chạy chợ kiếm manh áo miếng cơm. Nhìn nụ cười trơn tuột và tập biên bản mở sẵn trước mặt, lồng ngực bà Cầm nghẹn lại vì một nỗi phẫn uất cuộn trào. Một trăm hai mươi cỗ máy AT-100 nặng hàng tấn này, từng con thoi gỗ, từng chiếc nhông truyền đã theo chân người thợ Nam Định kiên cường bám trụ qua những trận bom rải thảm của giặc Mỹ. Đó là xương máu của đồng đội, là mồ hôi của bao thế hệ công nhân dệt. Giờ đây, chỉ vì muốn xà xẻo đất đai và trục lợi chia chác với tư thương bên ngoài, gã muốn xẻ thịt chúng ra thành sắt vụn?Bà Cầm nhìn thẳng vào mặt Hoàng Bá Cảnh, đôi mắt sắc sảo bừng lên ánh thép: — Đồng chí Cảnh! Máy móc xưởng Hai rệu rã là vì nhiều năm nay nhà máy không cấp bạc lót dự phòng, dầu luyn bôi trơn bị cắt xén chứ không phải do thợ dệt làm ẩu. Người thợ xưởng Hai chỉ biết cầm thoi kéo sợi bằng mồ hôi chân chính chứ không quen thói luồn cúi phá hoại của công. Chừng nào tôi còn làm quản đốc, chừng nào dòng điện ba pha còn chạy qua tủ điện, một cỗ máy tôi cũng không cho niêm phong! Anh muốn xẻ máy bán phế liệu thì bước qua người tôi trước đã! Người áo đen khẽ nhíu mày. Sắc mặt Cảnh sầm lại, nụ cười đãi bôi tắt ngấm, để lộ quai hàm bạnh ra cay độc: — Được lắm, chị Cầm. Chị cứ ôm lấy đống sắt vụn này mà chịu trách nhiệm trước cuộc họp liên tịch ban giám đốc sáng mai. Để xem khi không có sợi, không có lương, ba trăm con người này có ăn được sắt thép của chị mà sống không!‍‌​‌​‌‌​​‌‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌​‌‌​‍ Gã hậm hực vung tay ngoắt người bước đi, gót giày da gõ cồm cộp khô khốc trên nền gạch hoa cũ kỹ. Bà Cầm hít một hơi sâu, ghìm chặt sự giận dữ trong lồng ngực. Bà bước sát lại giàn máy số 08, cầm lấy hai đầu sợi dọc vừa đứt lìa, thoăn thoắt bện lại theo mối gút ziczac luồn qua mắt go dệt rồi chỉnh nhẹ lò xo má kẹp. Động tác của bà thuần thục, dứt khoát như một bản năng ăn sâu vào máu thịt suốt ba mươi năm bám sàn xưởng. — Nhìn u làm đây này, — bà hạ giọng bảo con bé thợ trẻ đang đứng run rẩy bên cạnh. — Sợi mộc xơ ngắn thì khi luồn sợi qua go phải miết thêm chút sáp dẻo vào mép lược. Giảm bớt số vòng quay trục chính, tay gạt nhả sợi phải nương theo nhịp thoi quăng, đừng kéo giật cục. Cứ bình tĩnh mà làm, việc đâu còn có đó, có u ở đây rồi. Dứt lời, bà đưa tay nắn lại khớp gối đang lên cơn co rút nhức buốt. Đứng máy liên tục từ đầu ca một tới giờ, chiếc đầu gối thoái hóa sau bao năm dầm chân nơi sàn xưởng ẩm thấp như muốn rời ra từng khớp xương. Truyện được đăng tải tại .Live Chợt ánh mắt bà va phải chiếc đồng hồ tròn treo tường phủ đầy bụi bông phía trên bảng tin công đoàn. Kim ngắn đã chỉ quá số bốn, kim dài nhích dần sang số sáu. Bốn rưỡi chiều! Một luồng khí lạnh buốt xông thẳng l*n đ*nh đầu, khiến tim bà Cầm thắt lại một nhịp đau đớn. Hôm nay là chiều thứ Bảy, ngày gia đình bên mậu dịch của Bích Ngọc cùng bố mẹ cô sang nhà bà để làm lễ dạm ngõ cho Thành! Thành đã dặn đi dặn lại từ đầu tuần. Thằng bé bảo mẹ cô Bích Ngọc tính tình khắt khe, nhà người ta là cán bộ mậu dịch có tiếng ở tỉnh, bà nhất định phải có mặt đúng ba rưỡi để đón khách, thắp hương gia tiên và trao cơi trầu dạm ngõ. Thế mà vì cuốn theo sự cố đứt sợi, vì tin đồn giải thể và cuộc cãi vã với Hoàng Bá Cảnh, bà đã để trôi qua mất một tiếng đồng hồ quý giá. Đúng lúc ấy, còi tầm nhà máy bỗng rú lên một hồi dài xé toạc ráng chiều đỏ quạch bên bờ sông Đào. Tiếng còi tan ca hú từng đợt thê lương xé ruột, dội vào lồng ngực bà Cầm từng cơn thắt quặn. Bà cuống cuồng cởi chiếc tạp dề bảo hộ dính đầy dầu mỡ, dặn vội Lụa trông coi kíp dệt rồi lao nhanh ra nhà xe. Chiếc xe đạp Phượng Hoàng khung xám rệu rã cọt kẹt dưới từng vòng đạp hối hả. Gió bấc từ bến đò sông Đào thốc ngược vào mặt bà rát buốt, nhưng không buốt bằng nỗi âu lo đang sôi sục trong tâm can. Bà quẹo xe vào con ngõ lầy lội của khu tập thể Cửa Đông. Trước mắt bà, cánh cổng sắt hoen gỉ của căn nhà một tầng tường vôi bong tróc đang mở toang hoác trong gió lạnh. Không một bóng khách khứa. Gian nhà vắng ngắt đến rợn người. Bà Cầm run rẩy chống chân xe bước vội qua bậc cửa, hơi thở nghẹn ứ nơi cuống họng. Trên chiếc bàn gỗ mộc kê giữa nhà, khay trầu cau dạm ngõ phủ vải điều đỏ đã bị lật nghiêng sang một bên, những lá trầu không quắt queo, lạnh ngắt và trơ trọi. Trần Văn Thành đứng lặng bên khung cửa sổ vỡ kính, bóng lưng cao gầy trong chiếc áo sơ mi trắng thẳng thớm run lên từng chặp. Nghe tiếng bước chân lấm lem dầu máy của mẹ, anh từ từ quay lại. Đằng sau cặp kính gọng đồi mồi mờ sương, ánh mắt đứa con trai trí thức nhìn bà Cầm bốc lên ngọn lửa của sự hờn trách và tủi nhục tột cùng. , , vn, live , vn ‍‌​‌​‌‌​​‌‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌​‌‌​‍